19 listapada — 301-ja hadavina z dnia naradžeńnia Łamanosava. Jaho 300-hodździe, prajšło nieprykmietna. A što čaŭpłosia b jašče niadaŭna!

Dla Rasii jon byŭ «naša ŭsio», a tamu i dla ŭsich narodaŭ SSSR — nieparaŭnalny i niezabyŭny, a značycca i nieasprečny.
U Biełarusi da siońnia jubilei nieBahdanovičaŭ, a dastupnych kałchoznamu intelektu rasijskich zamuchryšak ad kultury ŭšanoŭvajucca na dziaržuzroŭni — a tut i my pramaŭčali?! Łamanosaŭ ža i paet, i chimik «da Łavuaźje», i syn pamora…

Pad rukami ŭ mianie PSS, t.6, 1946, M-Ł. AN SSSR, «Trudy po russkoj istorii, obŝiestvienno-ekonomičieskim voprosam i hieohrafii (1747—1765 hh.)».

Pieračytvaju i dzivujusia! A bratački, dyk heta ž intehratar ad Ruryka, pieršy, ličy, internacyjanalist da internacyjanalizmu KPSS-KHB! I takoha zamaŭčać?

Dzie «syny plajady traščankoŭskaj»? Łamanosaŭ historyju BSSR i abviarhaje, i dapaŭniaje, jaho zaŭvahi dazvalajuć kankretyzavać tezisy i daktryny, saviecka-partyjnaj i pravasłaŭna-šavinistyčnaj škołaj zamoŭčanyja. Nazavu niekalki daktryn, a pad kaniec dam tekst Łamanosava — nie čytača.

Histaryčna-ideałahičnyja mify lohka abviarhajucca sumiežnymi viedami. Naprykład, dendrałohija, tapanimika, hidrałohija.
Hlebaznaŭcy tłumačać važny momant hreckaj mifałohii, nahadaŭšy, što kisłaja hleba nie dazvalaje ŭkaraniacca ŭhłyb drevam, a značycca i vysokich pad nieba biełaruskich chvojaŭ tam nie mahło być. U Jehipcie łodki byli z tryścia, etc.
Voźmiem trochkutnik Paniamońnia: Hrodna-Słonim-Navahradak. Tut dla hieapalityčnych rušańniaŭ było ŭsio nieabchodnaje.
Adsiul šlach z varah u hreki byŭ najzdatniejšy. Vodnyja šlachi (2000 hadoŭ nazad nie było kanała Ahinskaha, byŭ prosty vodny šlach na Paleśsie). Karabielny les (až da Savietaŭ), kamiennyja šachty i mietaličnyja rudni (nazvy i iržavyja plamy ad bałotnaj rudy na pavierchni dahetul). I stratehičnyja zapasy zbožža i miasa — dahetul!

Viartańnie Paniamońnia, Hrodzienščyny ŭ historyju i prapahandu robić celnaj kartu Biełarusi i karcinu «historyi SSSR». Dahetul jana kryvava-biestyjalna falšujecca!

Što ž takoha kramolnaha napisaŭ Łamanosaŭ, z-za čaho vypadaje z prapahandyscka-aśvietnickaha pola jak Biełarusi, tak i RF, siońniašniaj Rasii?
Klučavoje słova tut — Ruryk.
Pavodle Łamanosava, nie Maskovija, nie «Hospodin Vielikij Novhorod», nie Kijeŭ navat — pačatak cyvilizacyi, jakuju nanova chočuć abjavić «vialikaj» i «ruskaj», «iskonnapravasłaŭnaj» etc. Usio heta zadvorki, kałonii nieviadomaj šyrokamu čytaču cyvilizacyi, pačatak jakoje — u Paniamońni,
z Rosi, navat nazvu jakoje zamazvajuć siońnia niejkim «Krasnasiellem» na race Roś!..
Vy razumiejecie, jak hety mif, aŭtar jakoha «ruskaje ŭsio», razburaje ŭsiu ideałohiju «biełorusskoj hosudarstviennosti», rasiejskaha šavinizmu, kamuna-pravasłaŭnaha impieryjalizmu, internacyjanalizmu pa-kramloŭsku (siońnia intehracyja)?
Jak jon rušyć impierskuju mifałohiju Kramla na kryvi cełych narodaŭ i pakaleńniaŭ! Ci nie dahetul za kramolny tezis «jak biełarusy praśviatlali Maskvu» možna vylecieć z univiersiteta, jak niekali my? A tut — asnova asnovaŭ ža.

Kijeŭskaja Ruś ź iskonnamaskoŭskim pravasłaŭjem; biełarusy, jakija spradvieku imknulisia zdać ułasnyja vałoki (rasiejkamu pamieščyku? U kałhasy?) i pierajści pad uładu Maskvy, u adzinaviernuju RPC z pravasłaŭja, ale kanstancinopalskaha… Słavianskija plamiony, što za niekalki dziesiacihodździaŭ pierachodziać na adzinuju ruskuju movu, a tady znoŭ na tryadzinyja plemiannyja, kab potym znoŭ u saviecki narod…

Niejak nieŭprykmiet Kijeŭ źnikaŭ, jak i Paniamońnie, zastavałasia adna Maskva-Kreml… CK KPSS… Adziny narod, «adzin jazyk», «kakaja raźnica», «kto kak chacit, toj tak i havaryt»…

Pakidaju šanoŭnaha čytača sam-nasam z aŭtaram — apanientam narmanskaj teoryi, katory Kaciarynie II padvodziŭ bazu pad zvarot kraju, «złymi łacinianami adarvanaha». Ad «tak zvanych ruskich»… tady jašče maskavitami zvanych.

Dyk voś što pisaŭ Łamanosaŭ u zahadnym na pačatku šostym tomie (stalinskaje vydańnie, nie Paźniaka-Šuškieviča!). I ŭ vydadzienym u 1950 h. tomie «Izbrannyje fiłosofskije proiźviedienija» (HIPŁ)

Varahi…

«byli atniud nie z Skandynavii, ale žyli na ŭschodnie-paŭdniovych bierahach Varažskaha mora, miž Visłaj i Dźvinoju… Miž rekami Visłaju i Dźvinoju ŭpadaje ŭ Varažskaje mora ad uschodnie-paŭdniovaha boku raka, jakaja ŭviersie kala horada Hrodna nazyvajecca Niemień, a la vuścia svajho słyvie Rusa.

(Roś upadaje ŭ Nioman za Mastami —UI)

Varahi-ruś žyli na ŭschodnie-paŭdniovym bierazie Varažskaha mora, pry race Rusie, jakaja ad hetych varahaŭ ruskich svajo imia maje, i što jany časam ad toj ža raki Niemieni nazyvalisia niemieńcy abo niemcy.

Varahami nazyvalisia narody, što žyvuć pa bierahach Varažskaha mora, i tak rosy, ci ruś, tolki pry vuściach raki Niemieni, ct rusy, mieli imia varahaŭ…

Varahi-ruś byli tyja ž z sumiežnymi im biełarasijcami, što žyvuć dalej na poŭdzień, dzie ciapier Naŭharodak, vajavodstva Minskaje, Mścisłaŭskaje, Viciebsk i Połack, a ad Połacka praściralisia i da Staroj Rusy…»

(Zaznačym, varahi — vorahi tym, chto pra ich tak adzyvaŭsia, maskavitam-letapiscam z ardynskaha Uschodu. —UI).

Łamanosaŭ — nie Zianon, nie beneefy. Jon sučaśnik Piatra I. Jaho z BDU nie vyklučyš,
bo navučaŭsia ŭ Hiermanii i svajho imia vučelniu zasnavaŭ. Dyk zabyć jaho, raz nielha zabić: niama vučonaha — niama prablem! Tym bolej, jość dumka, što vučony pavinien zarabić na chleb (hruzčykam?), a ŭ volny čas zajmacca daśledavańniami, bo biełarusy apłačvajuć navuku nie buduć, a tolki śpiecnaz — treba ž ad niekaha pa karku dastavać.

Tamu, vidać, i jubilej Łamanosava byŭ zabyty.

* * *

Uładzimir Iskryk — były supracoŭnik struktur pry Administracyi prezidenta.

Клас
0
Панылы сорам
0
Ха-ха
0
Ого
0
Сумна
0
Абуральна
0

Chočaš padzialicca važnaj infarmacyjaj ananimna i kanfidencyjna?