Praciah natatak Źmitra Pankaŭca sa Złučanych Štataŭ.

 Sietł unačy vyhladaje nieziamnym horadam

Sietł unačy vyhladaje nieziamnym horadam

 U horadzie na vulicach časta možna pabačyć zdaravieznyja tatemy.

U horadzie na vulicach časta možna pabačyć zdaravieznyja tatemy.

 Iljič ź Fiermonta. Časam jaho tut apranajuć tranśviestytam.

Iljič ź Fiermonta. Časam jaho tut apranajuć tranśviestytam.

 Trol pad fatalnym mostam "Aŭrora"

Trol pad fatalnym mostam "Aŭrora"

 Łasoś jak bulba ŭ Biełarusi

Łasoś jak bulba ŭ Biełarusi

 Chtości krabaŭ baronić, ale bolšaść jeść.

Chtości krabaŭ baronić, ale bolšaść jeść.

 Simvał Sietła -- parason, jaki znosić vietram

Simvał Sietła -- parason, jaki znosić vietram

Paciešny Iljič

U Sietle, jak i ŭ Minsku, staić pomnik Uładzimiru Leninu. Piacimietrovy Iljič praryvajecca praz połymia i vojny da śvietłaj budučyni.

Na ŭźbiarežža Cichaha akijana Lenin trapiŭ sa słavackaha horada Paprad. Tam jaho tolki paśpieli ŭstalavać u 1988-m, a praz hod adbyłasia aksamitnaja revalucyja. I ŭsie pomniki pravadyru revalucyi čyrvonaj z čechasłavackich vulic pačali źnikać.

Faktyčna sa śmietnicy Lenina dastaŭ nastaŭnik anhlijskaj movy Ljuis Karpienter. Jon uhavaryŭ mera Paprada pradać jamu hety pomnik za 11 tysiač dalaraŭ. Pieraprava praz akijan kaštavała ŭ try razy bolej. Pradprymalny Karpienter sprabavaŭ pradać u Štatach hety pomnik za 150 tysiač, ale tak i nie paśpieŭ — zahinuŭ u aŭtakatastrofie. Słavacki Iljič pierajšoŭ jak padarunak da buntoŭnaha sietłaŭskaha rajona Fremont.

Heta rajon tvorčaj bahiemy, volnych mastakoŭ, paetaŭ, chipi, hiejaŭ. Niekali tamtejšyja žychary vystupali z paŭsurjoznaj inicyjatyvaj abviaścić niezaležnaść Fremonta. Choć dabicca hetaha i nie atrymałasia farmalna, ale fremontcy žyvuć svaim paŭaŭtanomnym bahiemnym žyćciom.

Za kolki kvartałaŭ ad Lenina znachodzicca most (jakaja ironija!) «Aŭrora». Jon abniesieny vysačeznymi aharodžami. Sprava ŭ tym, što «Aŭrora» — druhi pa papularnaści siarod samahubcaŭ most u ZŠA. Bolš suicydaŭ zdarajecca tolki na «Załatych varotach» u San-Francyska.

Nie viedaju, moža, pryčynaj takoj sumnaj statystyki źjaŭlajecca hihancki trol, što siadzić pad «Aŭroraj». Tak vyjšła, što terytoryja pad mostam pačała pieratvaracca ŭ śmietnicu i miesca, dzie handlavali narkotykami. Kab pierapynić takuju tendencyju, abviaścili konkurs pa dobraŭparadkavańni.

Vyjhraŭ prajekt skulptury trola ź bietona, stali i trosaŭ. U trola bačna tolki adno voka, a ŭ adnoj z ruk jon trymaje «falksvahien-žuk». Susiedniuju vulicu navat nazvali trol-avieniu.

Uvohule, Fremont — heta rajon samych roznych art-abjektaŭ i pomnikaŭ. Tut ža staić skulpturnaja kampazicyja «U čakańni elektryčki». Šeść čałaviek i sabaka čakajuć elektryčku ŭ tym miescy, dzie jana ŭžo daŭno nie chodzić. U sabaki, darečy, čałaviečy tvar. Kažuć, što tahačasnaha mera Sietła.

Ludzi ŭ Fremoncie žyvuć viasiołyja. U hetym možna pierakanacca chacia b pa tamu samamu Iljiču. Lenina časta pieraapranajuć to ŭ tranśviestyckaje ŭbrańnie, to ŭ Džona Lenana, to zorku čyrvonuju albo Davyda pryrobiać da hałavy. Karaciej, paciešny tut Lenin. Niezabranzavieły, jak u nas.

Konskaja zadnica

Nasielnictva Sietła vielmi adukavanaje. Kali ŭ siarednim u Štatach vyšejšuju adukacyju atrymlivaje tolki 15% žycharoŭ, to ŭ administracyjnym centry štata Vašynhton zapavietny dypłom maje až 51%. Heta vielmi dobry pakazčyk.

Tut vialikaja internetyzavanaść hramadstva. Miascovaja žurnalistyka ŭ suviazi z hetym sutykajecca zusim z novymi prablemami i vyklikami. Da niadaŭniaha času ŭ Sietle byli dźvie haradskija štodzionnyja haziety. Adna ź ich zbankrutavała, druhaja taksama ŭsio bolej hladzić u bok internetu.

I, viadoma, papularnaść nabirajuć błohi. Asabliva błohi peŭnych rajonaŭ horada. Na naš kapył, skažam, jak błoh Sierabranki. Tudy iduć usie naviny žyćcia hetaha rajona. Na błohach zusim nie abaviazkova pracujuć prafiesijnyja žurnalisty, ich mova taksama adroźnivajecca ad hazietnaj bolšaj raźniavolenaściu. Pry nievialikaj raskrutcy na takich sajtach pačynaje źjaŭlajecca rekłama, i heta dazvalaje ŭtrymlivać nievialiki štat.

Časam błohiery pieratvarajucca va ŭpłyvovych i pavažanych ludziej. Tak atrymałasia z Devidam Hołdstejnam. Ź im my sustrakalisia ŭ redakcyi libieralnaj haziety Stranger. U pamiaškańni mocna napalena, nie ździŭlusia, kali nie tolki cyharetami. Stranger źbiraje pad svaim dacham najbolš mocnych i cikavych błohieraŭ štata. Hazieta maje levy ŭchił, vychodzić raz u tydzień. Tam niama navin. U asnoŭnym absalutna subjektyŭnyja mierkavańni, padarožžy, komiksy.

Dyk voś pra Hołdstejna. U 2003 hodzie jon inicyjavaŭ paŭžartoŭnuju kampaniju z metaj abviaścić miascovaha kansiervatyŭnaha palityka Cima Ajmana «konskaj zadnicaj». Dla hetaha Hołdstejn navat sabraŭ arhkamitet pa zbory podpisaŭ. Patrabavałasia sabrać 100 tysiač podpisaŭ, kab spravu ab «konskaj zadnicy» mahli razhledzieć jak zakonaprajekt. Hołdstejn kaža, što takim čynam jon prosta sprabavaŭ davieści absurdnaść zakanadaŭstva.

Paśla hetaj historyi jahony błoh «Konskaja zadnica» imkliva staŭ nabirać rejtynh i zrabiŭsia ci nie samym papularnym palityčnym błoham štata Vašynhton.

Hołdstejn — ciapier niaredki hość i na fiederalnych televizijnych kanałach. Devid z honaram raskazvaje, što jaho da siabie na šou zaprašaŭ najpapularniejšy kansiervatyŭny viadučy Bił O'Rajli. «Vidać, vystavić ź mianie durnia nie ŭdałosia, kali bolej nie zaprašaŭ», — śmiajecca Devid.

Vyratuj kraba

Cikava, što mienavita ŭ Sietle dziejničała ci nie adzinaje paśpiachovaje saviecka-amierykanskaje sumiesnaje pradpryjemstva. Supolna łavili rybu. Na Alascy i Čukotcy.

Ryba — heta asobnaja staronka z žyćcia Sietła. Navat na dvaccacipiacicentaviku z vyjavaj štata Vašynhton namalavany łasoś. U Sietle amal paŭhoda možna nazirać mihracyju roznych vidaŭ łasosia. Jaho łoŭla — heta tut narodnaja zabava. Mnie voś nie pašancavała — u dni prysutnaści ŭ Sietle łasosia ŭ miascovych aziorach i kanałach nie było.

A jašče tut šmat ofisaŭ roznych niedziaržaŭnych arhanizacyj, kštałtu «Abaronim razam karaleŭskaha kraba z Alaski».

Adnoj z hałoŭnych słavutaściaŭ Sietła jość ichni rynak «Pajk płejs markiet». Kryty rynak znachodzicca na samym uźbiarežžy zaliva Elijat. Hetamu bazaru ŭžo bolš za sotniu hadoŭ. Jon adzin z najbolšych u ZŠA. Rynak šaściŭzroŭnievy. Tolki adzin pavierch nad pavierchniaj ziamli.

Tut možna znajści ŭsio — ad starych komiksaŭ da ekzatyčnych paŭdniovych fruktaŭ. Ale asablivaje miesca tut zajmajuć, biezumoŭna, ryba i morapradukty. Hihanckija kraby, krevietki, maluski. I jašče dziasiatki nikoli niabačanych ryb i pačvar marskich. Ludzi najčaściej chodziać na rynak jak na ekskursiju. Kažuć, u kramach usio adno tańniej.

Tym nie mienš, handlary, jak sapraŭdnyja šoumeny, zavodziać publiku. Biare zdaraviennuju rybinu i prapanoŭvaje, jak na aŭkcyjonie, startavuju canu ŭ adzin dalar. Ludzi śledam taksama zapalvajucca. Abaročvajusia da handlara, a mnie prosta ŭ tvar lacić niemałaja rybina. Nie viedaju, jak toj samy pradaviec uchitrajecca złavić za chvost rybinu inšaj rukoj. Atmaśfiera bazarnaha žyćcia Sietła začaroŭvaje.

A nasuprać rynku, darečy, raźmieščany pieršy ŭ śviecie «Starbaks». Jaho ŭ 1971 hodzie adčynili miascovyja piśmieńnik i nastaŭnik historyi. Na łahatypie jany źmiaścili vyjavu sireny. Jany prosta chacieli varyć dobruju kavu. I kava ad «Starbaksa» tak spadabałasia sietłaŭcam, što siońnia hetaja sietka maje 17 tysiač kaviarniaŭ u bolš čym paŭsotni krain śvietu.

Indziejcy, skandynavy, azijaty

Sietł atrymaŭ nazvu ad pravadyra plamion sukvomiš i duvumiš Siatla. U siaredzinie 1800-ch hadoŭ jon zavioŭ siabroŭstva ź biełymi pierasialencami. I mienavita Siatl zaklikaŭ indziejcaŭ sastupić svaje ziemli biełym. Lekar Mejnard pierakanaŭ žycharoŭ haradka Duomps pierajmienavać pasielišča ŭ honar pravadyra.

Dačka Siatla Kikisobłu stała adnoj z najbolš viadomych žycharak paźniejšaha Sietła. Jana admoviłasia pierasialacca ŭ reziervacyju. Jaje chacina stajała na pierasiačeńni dźviuch bujnych vulic Sietła. Jana mieła nievialikuju kramku, dzie handlavała svaimi vyrabami. Žychary horada nazyvali jaje pryncesaj Andžalinaj. Siońnia ŭ honar jaje nazvana niekalki haradskich vulic. Uvohule ž, u Sietle na vulicach časta možna pabačyć zdaravieznyja indziejskija tatemy.

Što da nacyjanalnaha składu žycharoŭ Sietła, to za dzień tut možna navat i nie pabačyć čornaha. Zatoje tut jość svoj skandynaŭski rajon Bałard. Adnak nie naščadki vikinhaŭ, a azijaty składajuć absalutnuju bolšaść sietłaŭskich mihrantaŭ.

Usio ž Kitaj, Japonija, Filipiny i Sietł mieściacca ŭ adnym cichaakijanskim rehijonie. Najbolš tut filipincaŭ. Paśla Druhoj suśvietnaj vajny filipincy mahli volna atrymlivać amierykanskaje hramadzianstva. Šmat chto hetym karystaŭsia. Mienavita filipincy zajmalisia rybnaj pramysłovaściu. Jość u Sietle svoj «čajnataŭn», a taksama «maleńki Sajhon».

Vychodzić niekalki azijackich haradskich haziet. Redaktarka Seattle Chinese Post Asunta Nh vałodaje piacipaviarchovym domam u samym centry Sietła. Redakcyi dvuch vydańniaŭ znachodziacca na pieršym paviersie. Astatnija pamiaškańni zdajucca pad ofisy.

Asunta kaža, što kitajskaja hramada Sietła padzialajecca na dva łahiery. Tych, chto za pryznańnie Tajvania, i tych, chto rašuča suprać. Jana kožny hod volna atrymlivaje kitajskuju vizu. Kaža, što tolki nie paznačaje prafiesii «žurnalist». Bo ŭ takim vypadku słužby biaśpieki telefanujuć kruhłyja sutki, kab daviedacca, što jana budzie pisać pra Kitaj. «Niaŭžo Vy dumajecie, što jany nie viedajuć, kim Vy pracujecie nasamreč?» — pytajemsia my. «U ich doŭhija ruki, ale nie nastolki», — upeŭniena adkazvaje Asunta. Žančyna kaža, što jaje dzieci ŭžo bolš uśviedamlajuć siabie amierykancami, čym kitajcami.

Subotnik imia Kurta Kabejna

Što datyčyć biełarusaŭ u Sietle, to takija taksama jość. Jany dzielacca na niekalki typaŭ. Tak zvanaja «kiłbasnaja emihracyja» — heta tyja, chto pryjechaŭ siudy pracavać na «Majkrasoft» ci inšyja hihanty, kab zarabić dobryja hrošy.

Biełarusaŭ takich nie sustrakaŭ, a voś padčas pieralotu z Dałasa siadzieŭ pobač u samalocie z žančynaj z Kazani. U jaje na «Majkrasofcie» ŭžo siem hadoŭ pracuje dačka. Maci matlajecca pa paŭhoda pamiž Sietłam i Kazańniu. Kaža, što ŭnučki amal nie razmaŭlajuć pa-rasijsku. Praca napružanaja, ale za hety čas dačka ŭžo naźbirała sabie na dom. Voś tolki nie moža vybrać pamiž Sietłam i Łos-Andželesam.

Druhuju vialikuju častku składaje emihracyja relihijnaja. U Sietł jeduć biełaruskija pratestanty. U ich pracuje ŭzajemavyručka. Źjazdžaje adzin i sprabuje pieraciahnuć za saboj astatnich.

Jość i takija, što zastalisia ŭ ZŠA, kali jeździli studentami na zarobki ŭ Štaty. Potym atrymali tut adukacyju. Mnohich zaniasło vietram mienavita ŭ Sietł.

Kali ŭžo ŭzhadaŭ pra «Majkrasoft», to hetaja kampanija całkam spłačvaje za žycharoŭ štata Vašynhton fiederalny padatak. Pra asabniak Biła Hiejtsa na bierazie voziera Vašynhton miascovyja raskazvajuć samyja roznyja lehiendy. I ciažka adroźnić, što tut praŭda, a što mana.

Taksama ŭ Sietle mieścicca štab-kvatera najbujniejšaj internet-kramy amazon.com, a taksama cechi pa zborcy «Boinhaŭ».

Nu i viadoma, nielha zabyvać, što Sietł raźmieščany ŭ fantastyčna pryhožych miaścinach. Na krajavidy z harami, vułkanami, akijanam možna hladzieć vielmi doŭha. Praŭda, vyviaržeńnia vułkana Rejniera miascovyja bajacca. Choć apošni raz jon i pračynaŭsia ŭ kancy XIX stahodździa. U vypadku vyviaržeńnia mahčymaje strašnaje dla Sietła cunami.

Nadvorje tut stabilnaje amal na praciahu ŭsiaho hoda. Tut nie byvaje mocnaj śpioki, ale i choładu. Jašče ŭ Sietle častyja daždžy i viatry. Simvał horada — parason, jaki znosicca vietram.

Kali ŭspaminać pra słavutych uradžencaŭ Sietła, to adsiul byŭ kultavy muzyka Kurt Kabejn, lidar hurta «Nirvana». Tak atrymałasia, što ja byŭ u Sietle praz paru dzion paśla dnia naradžeńnia Kabejna. Viernyja fanaty ŭ toj dzień tradycyjna prybrali park, jaki raźmiaščajecca pobač z domam muzyki. Navat u hetym jość niešta ad zvykłych nam sacyjalistyčnych subotnikaŭ.

***

Sietł (anhł. Seattle, zasn. 1851) — najbujniejšy horad na paŭnočnym zachadzie ZŠA i ŭ štacie Vašynhton. U horadzie žyvie 592 800 čałaviek, a va ŭsioj mietrapolii 3 424 441.

Bujny marski port, baza kampanij «Boinh» i «Majkrasoft». Adna z kulturnych stalic zachodniaha ŭźbiarežža. Radzima stylu «hranž» i Kurta Kabejna. Taksama ź Sietłam źviazanyja imiony takich viadomych ludziej, jak Džymi Chiendryks, Bił Hiejts, Brus Li i inšyja.

Клас
Панылы сорам
Ха-ха
Ого
Сумна
Абуральна

Chočaš padzialicca važnaj infarmacyjaj ananimna i kanfidencyjna?