U štacie Aryzona na hetym tydni byli niemiłasernyja +47°S. Pryčym unačy słupok termomietra nie apuskaŭsia nižej za +32°S. Fota: Vlad Georgescu / Getty Images

U štacie Aryzona na hetym tydni byli niemiłasernyja +47°S. Pryčym unačy słupok termomietra nie apuskaŭsia nižej za +32°S. Fota: Vlad Georgescu / Getty Images

Tolki za minuły tydzień novyja tempieraturnyja rekordy byli ŭstalavanyja adrazu na troch kantynientach: u Jeŭropie, Azii i Paŭnočnaj Amierycy.

U kalifarnijskaj Dalinie Śmierci na minułych vychadnych słupok termomietra padniaŭsia vyšej za 53 hradusaŭ pa Celsiju — značeńnie nie rekordnaje, ale blizkaje da jaho.

A pieršy tydzień lipienia, pavodle papiarednich źviestak, i zusim staŭ samym haračym tydniem na płaniecie za ŭsiu historyju nazirańniaŭ.

Pa miery paciapleńnia hłabalnaha klimatu ŭsio čaściej hučyć pytańnie: pry jakoj tempieratury achaładžalnyja sistemy našaha arhanizma (u pieršuju čarhu potavydzialeńnie) pierastanuć spraŭlacca sa śpiakotaj?

Navuka dała adkaz na hetaje pytańnie jašče ŭ 2010 hodzie, kali aŭstralijskija daśledčyki ŭzialisia raźličyć maksimalnuju tempieraturu, jakuju na praciahu adnosna doŭhaha času moža vytryvać zdarovy čałaviek.

«Mnohija miarkujuć, što [pa miery rostu tempieratur] ludzi zmohuć adaptavacca da luboha mahčymaha paciapleńnia, — pisali aŭtary daśledavańnia, apublikavanaha Amierykanskaj akademijaj navuk. — My śćviardžajem, što ciepłavy stres nakładaje nadziejnuju vierchniuju miažu takoj adaptacyi».

Vialiki ŭpłyŭ na zdolnaść našaha arhanizma padtrymlivać kamfortnuju dla jaho tempieraturu ŭ śpiakotu akazvaje vilhotnaść pavietra. Čym jana vyšejšaja, tym pavolniej vyparajecca pot — i tym horš idzie praces achaładžeńnia.

Pa vynikach praviedzienych raźlikaŭ navukoŭcy tady pryjšli da vysnovy: miaža biaśpiečnaj dla čałavieka tempieratury «pa vilhotnym termomietry» (heta značyć z ulikam achaładžeńnia cieła za košt vypareńnia potu) nie moža pieravyšać 35 hradusaŭ.

Ciapier supracoŭniki Univiersiteta Piensilvanii vyrašyli pravieryć raźliki aŭstralijcaŭ na praktycy i praviali ekśpierymient z udziełam 24 maładych i całkam zdarovych vałancioraŭ.

Usim udzielnikam dali prahłynuć pilulu z termomietram, jaki bieśpierapynna adsočvaje tempieraturu ŭnutry cieła, paśla čaho dobraachvotnikaŭ źmiaścili va ŭmovy hiermietyčnaj kapsuły, dzie praviali sotni zamieraŭ.

Patrochu padvyšajučy to tempieraturu, to adnosnuju vilhotnaść abo i toje, i druhoje adnačasova, navukoŭcy sačyli, u jaki momant va ŭdzielnikaŭ pačynaje raści ŭnutranaja tempieratura.

Reč u tym, što adnosna stabilnuju ŭnutranuju tempieraturu naš arhanizm zdolny padtrymlivać tolki da peŭnaha ŭzroŭniu, viadomaha jak «krytyčnaja miaža navakolnaha asiarodździa».

«Pry pieravyšeńni hetaj miažy ŭnutranaja tempieratura pačynaje bieśpierapynna raści, a ryzyka razładu zdaroŭja pry praciahłym uździejańni śpioki istotna pavialičvajecca», — tłumačać aŭtary.

U cełym ža vyniki ekśpierymienta, apublikavanyja ŭ časopisie Applied Physiology, demanstrujuć, što va ŭmovach 50-pracentnaj vilhotnaści pierahreŭ, jaki nie kantralujecca, navat maładoha i zdarovaha arhanizma pačynajecca ŭžo pry tempieratury vilhotnaha termomietra kala 31 hradusa pa Celsiju.

Navukoŭcy adznačajuć, što apošnija paru dziesiacihodździaŭ pieryjady ekstremalnaha nadvorja — i choładu, i śpioki — istotna pačaścilisia pa ŭsim śviecie.

Bolš za toje, u ekśpiertaŭ niama sumnieńniaŭ: pakul naša płanieta praciahvaje nahravacca (u asnoŭnym za košt spalvańnia vykapniovaha paliva i vykidaŭ parnikovych hazaŭ), kataklizmy nadvorja buduć zdaracca ŭsio čaściej i praciahvacca ŭsio daŭžej.

Čytajcie taksama:

«Cichi zabojca». Bloomberg paviedamiŭ pra śpioku +50°S u Jeŭropie z-za ciepłavoha vybuchu

Клас
14
Панылы сорам
0
Ха-ха
1
Ого
9
Сумна
16
Абуральна
9