Adnoj z krain, jakaja pryniała ŭ siabie bolš za ŭsio emihrantaŭ ź Biełarusi, źjaŭlajecca Polšča. Pasprabavali padličyć, kolki suajčyńnikaŭ pierajechała tudy apošnim časam i ŭ jakich umovach jany apynulisia.

Pavodle Ministerstva zamiežnych spravaŭ, z červienia 2020 da kanca lipienia 2021 hoda Polšča vydała biełarusam 178 711 vizaŭ. U hetym liku taksama vizy Poland.Business Harbour dla startapieraŭ, prahramistaŭ i pradprymalnikaŭ u IT-śfiery (a taksama dla členaŭ ich siamji). Takich biełarusam za hod ź nievialikim (z momantu isnavańnia prahramy) vydali 22 tysiačy.

Dadzienyja pa stanie na listapad 2021 hoda, pa infarmacyi Polish Investment and Trade Agency.

Dadzienyja pa stanie na listapad 2021 hoda, pa infarmacyi Polish Investment and Trade Agency.

Asobnuju katehoryju składajuć humanitarnyja vizy: jany vydajucca aktyvistam, ludziam u hrupie ryzyki, tym, chto vyjazdžaje z krainy praz palityčnyja represii. 

Rost vydadzienych humanitarnych viz prosta šalony: da pačatku vybarčych padziej u 2019 hodzie biełarusam vydali ŭsiaho 7 humanitarnych viz, a ŭžo z červienia 2020 hoda pa lipień 2021-ha — 12 190.

Sa śniežnia minułaha hoda najaŭnaść takoj vizy adkryvaje mahčymaść lehalna pracavać u Polščy — takija źmieny byli admysłova ŭniesienyja z polskaje zakanadaŭstva ŭ jakaści miery padtrymki.

Ludziam, jakim u rodnaj krainie pahražaje pieraśled ci realnaja ryzyka zdaroŭju, u Polščy možna atrymać mižnarodnuju abaronu. Jak paviedamiŭ «Našaj Nivie» pres-sakratar Upraŭleńnia pa spravach zamiežnikaŭ Jakub Dudziak, u 2021 hodzie mižnarodnuju abaronu atrymali 943 biełarusy. U 2020-m takich było 81, a ŭ 2019-m usiaho try.

«Šełtar u Biełastoku byŭ padarunkam losu»

Siarod tych, kamu ŭ vyniku ŭchvalili zapyty na mižnarodnuju abaronu, byli amal usie biełarusy, prajšoŭšyja praz šełtar u Biełastoku, adkryty siłami dyjaspar i fondu «Kraina dla žyćcia».

«Šełtar dla biełarusaŭ adčyniŭ dźviery ŭ śniežni minułaha hoda. Za paŭhoda isnavańnia my pryniali kala 40 čałaviek. Asnoŭnuju častku składali studenty, jakim pahražała kryminalnaja sprava ci vojska paśla adličeńnia. Taksama ŭ nas žyli siemji ź dziećmi. Ludziej vyvozili na miažu bieź viz, bieź ničoha. Im rabili zialony kalidor, i my ich tut sustrakali», — raskazvaje Maryna Laščeŭskaja, eks-vałanciorka šełtara.

Były handlovy ahient Natalla z Mazyra razam z 11-hadovym synam pryjšła na miažu akurat tak — bieź vizy, z pustymi rukami. U Biełarusi joj pahražała kryminalnaja sprava praz aktyvizm: žančyna vałancioryła pad RAUS, rasklejvała listoŭki pa horadzie. Spačatku jana sprabavała zdymać u Polščy žytło, ale zrazumieła, što biez pracy nie zmoža jaho ciahnuć doŭhi čas.

Biełastok. Fota: wikimedia.org.

Biełastok. Fota: wikimedia.org.

«U Biełastoku mocnaja biełaruskaja dyspara, i aktyvisty prapanavali mnie pasialicca ŭ šełtar ź dzicionkam. Heta było prosta padarunkam losu, inakš pryjšłosia b jechać u łahier dla biežancaŭ, vidać. Nas pasialili ŭ asobnaje pamiaškańnie z kuchniaj i sanvuzłom.

My pražyli tam niekalki miesiacaŭ, pakul ja nie znajšła pracu. Ja rablu ŭ Biełastoku na adnym z pradpryjemstvaŭ, dzie prybiraju pamiaškańni, ale chaču dobra vyvučyć polskuju movu i paśla ci pajści vučycca, ci atrymać lepšuju pracu», — raskazvaje Natalla.

Na dadzieny momant šełtar spyniŭ pracu, bo finansavańnie dla jaho dyjaspary źbirali na paŭhoda. Ale i ŭsie jaho nasielniki ŭžo raźjechalisia, uładkavaŭščysia ŭ Polščy samastojna. 

«Patreby praciahvać prajekt jak takoj nie było. Ale chvala biełarusaŭ, što pierajazdžajuć siudy, nie spyniłasia, — tłumačyć Maryna Laščeŭskaja. — My dapamahajem im užo kropkava. Niadaŭna žančyna va ŭzroście 50+ pryjechała ŭ Biełastok biez adzieńnia i hrošaj — arhanizavali zbor srodkaŭ. U ekstranaj situacyi ŭsie zaŭsiody apieratyŭna ŭklučajucca. Plus my dapamahajem emihrantam ź intehracyjaj, jurydyčnymi pytańniami».

Dadzienyja pa stanie na listapad 2021 hoda.

Dadzienyja pa stanie na listapad 2021 hoda.

«Pieršy čas paśla vybaraŭ mašyny chutkaj dapamohi sustrakali biełarusaŭ naŭprost na pamiežnych pierachodach»

Dapamohu biełarusam, paciarpieŭšym ad hvałtu i represij paśla vybaraŭ, arhanizoŭvaje i Biełaruski dom u Polščy.

«Kali da žniŭnia 2020 hoda my ładzili kanfierencyi, adukacyjnyja vizity, moładzievyja abmieny, infarmacyjnyja kampanii i kulturnickija mierapryjemstvy, to paśla praca pieraviarnułasia na 180 hradusaŭ. Dapamahčy surodzičam było našym maralnym abaviazkam.

Paśla 9-11 žniŭnia my anansavali zbor srodkaŭ u Polščy i pieraklučylisia vyklučna na dziejnaść pa dapamozie palityčnym represavanym: vizavuju padtrymku, miedycynskuju i psichałahičnuju reabilitacyju, startavuju finansavuju dapamohu, jurydyčnyja kansultacyi. My pastajanna arhanizoŭvajem biaspłatnyja kursy polskaj movy dla represavanych biełarusaŭ, apiekujemsia niekalkimi siemjami palitviaźniaŭ unutry krainy», — raskazvaje kiraŭnik Biełaruskaha doma Aleś Zarembiuk.

Pa dadzienych arhanizacyi, ŭ žniŭni-śniežni 2020 hoda ŭ ramkach novaj prahramy dla represavanych jany dapamahli 403 paciarpiełym. Absalutnaja bolšaść — 321 čałaviek — padvierhlisia pramym represijam: zatrymańniam padčas mirnych akcyj, fizičnym i psichičnym ździekam z boku słužbovych asobaŭ. Taksama ŭ hety lik uvachodziać ludzi, jakija atrymali pahrozy praz aktyŭnuju hramadzianskuju pazicyju. Tyja, suprać kaho raspačali kryminalnyja spravy, pradprymalniki z «apazicyjnym» biznesam, vymušanyja zakryć jaho i biehčy z krainy. 

«Pieršy čas paśla vybaraŭ mašyny chutkaj dapamohi sustrakali biełarusaŭ naŭprost na pamiežnych pierachodach u Terespali i Kuźnicy. 127 čałaviek atrymali miedycynskuju dapamohu ŭ špitali Ministerstva ŭnutranych spraŭ i administracyi ŭ Varšavie, a taksama fizičnuju i psichałahičnuju reabilitacyju ŭ sanatoryi Dušnikach-Zdruj. My taksama arhanizavali cuajčyńniku składanuju apieracyju pa pierałomie ruki. Jana była złamanaja ŭ niekalkich miescach ŭ vyniku źbićcia supracoŭnikami AMAP.

Dapamahali my, naprykład, prafinansavać apieracyju žurnalistu Janu Romanu: u 2020-m u Harodni jaho mocna źbili amapaŭcy, złamali nos. Pryjšłosia adnavić chirurhičnym šlacham łor-sistemu žurnalista.

Niadaŭna Biełaruski dom prafinansavaŭ jašče adnu składanuju apieracyju. Biełaruska, jak jana śćviardžaje, była źbitaja supracoŭnikami milicyi. Jana doŭha nie mahła chadzić, a ŭ vyniku niejrachirurhičnaj apieracyi pavinna całkam adnavicca i viarnucca da narmalnaha žyćcia

Ahułam my dapamahli kala 20 asobam z surjoznymi prablemami zdaroŭja — tym, kamu patrebnyja byli miedycynskija apieracyi. Škada, što nie ŭsie represavanyja chočuć pra heta publična raskazvać: tak nie ŭsie mohuć daviedacca pra mahčymaść lačeńnia ŭ Polščy. Nu, i, viadoma, važna, kab kožnaje złačynstva tak zvanaj milicyi było dakumientalna zafiksavana», — kamientuje Aleś.

Pry hetym, kaža surazmoŭca, ludzi praciahvajuć biehčy z krainy. Tolki ŭ kastryčniku ŭ Biełaruski dom z prośbami ab dapamozie ŭ toj ci inšaj formie źviarnułasia 221 asoba, a za listapad — bolš za 180 čałaviek.

Kolkaść ludziej, atrymaŭšych u Polščy vidy na žycharstva, apošnim časam taksama mocna vyrasła: 8 080 čałaviek u 2020 hodzie suprać 14 430 u 2021-m.

64% biełarusaŭ ź vidami na žycharstva ŭ Polščy — heta ludzi va ŭzroście ad 18 da 40 hod. Mužčyn siarod ich bolš: 55%. 20 tysiač biełarusaŭ atrymali stałyja vidy na žycharstva na padstavie polskich karanioŭ, karty palaka. Ale samy aktyŭny rost ciapier nazirajecca siarod časovych vidaŭ na žycharstva ŭ suviazi z uładkavańniem na pracu: takimi dakumientami vałodaje bolš za 10 tysiač biełarusaŭ.

64% biełarusaŭ ź vidami na žycharstva ŭ Polščy — heta ludzi va ŭzroście ad 18 da 40 hod. Mužčyn siarod ich bolš: 55%. 20 tysiač biełarusaŭ atrymali stałyja vidy na žycharstva na padstavie polskich karanioŭ, karty palaka. Ale samy aktyŭny rost ciapier nazirajecca siarod časovych vidaŭ na žycharstva ŭ suviazi z uładkavańniem na pracu: takimi dakumientami vałodaje bolš za 10 tysiač biełarusaŭ.

Asobnaj katehoryjaj biełaruskich hramadzian, što mohuć znachodzicca ŭ Polščy, źjaŭlajucca ludzi, što vyjazdžajuć tudy na siezonnyja pracy. Pavodle Departamienta rynku pracy, ŭ pieršym paŭhodździ 2021 hoda było padadziena bolš 40 tysiač zajavaŭ ad pracadaŭcaŭ pa najmie hramadzian Biełarusi. Za anałahičny pieryjad 2020-ha takich naličvałasia kala 30 tysiač, što taksama moža śviedčyć pra toje, što bolš biełarusaŭ stali uładkoŭvacca za miažoj.

  Stolki biełarusaŭ pražyvaje ŭ Polščy ahułam na pastajannaj asnovie z aficyjnami dakumientami kštałtu vidaŭ na žycharstva (siudy nie ŭvachodziać tyja, chto časova znachodzicca na terytoryi Polščy ŭ miežach biaźvizu ci na padstavie viz). Biełarusy na druhim miescy siarod zamiežnikaŭ, bolš u Polščy tolki ŭkraincaŭ.

Stolki biełarusaŭ pražyvaje ŭ Polščy ahułam na pastajannaj asnovie z aficyjnami dakumientami kštałtu vidaŭ na žycharstva (siudy nie ŭvachodziać tyja, chto časova znachodzicca na terytoryi Polščy ŭ miežach biaźvizu ci na padstavie viz). Biełarusy na druhim miescy siarod zamiežnikaŭ, bolš u Polščy tolki ŭkraincaŭ.

Клас
0
Панылы сорам
0
Ха-ха
0
Ого
0
Сумна
0
Абуральна
0