Užo nie pieršy hod Jeŭrapiejski Sajuz dapamahaje nievialikim biełaruskim haradam, kab jany zmahli realizavać svaje ambitnyja prajekty ŭ śfiery enierhaefiektyŭnaści. U ramkach novaha raŭnda prahramy «Pahadnieńnie meraŭ — Demanstracyjnyja prajekty» Ašmiany atrymajuć dziciačy sadok novaha pakaleńnia, a ŭ Biarozie ŭstalujuć sučasnaje śviatłodyjodnaje aśviatleńnie.

Nie tolki ekanomija enierhii, ale i źmianšeńnie vykidaŭ hazu

Ašmiany znachodziacca za 130 kiłamietraŭ ad Minska. Ašmianski rajon byŭ adnym ź pieršych u krainie, chto dałučyŭsia da inicyjatyvy ES — «Pahadnieńnia meraŭ» u 2012 hodzie. Užo praz dva hady rajonnymi ŭładami byŭ padrychtavany dakumient pa ŭstojlivym enierhietyčnym raźvićci, u jakim byli namiečanyja asnoŭnyja šlachi, pa jakich Ašmianski rajon budzie iści dla źnižeńnia spažyvańnia enierharesursaŭ i vykidaŭ parnikovaha hazu ŭ atmaśfieru.

Rajcentr Ašmiany znachodzicca ŭ Hrodzienskaj vobłaści, niedaloka ad Litvy.

Rajcentr Ašmiany znachodzicca ŭ Hrodzienskaj vobłaści, niedaloka ad Litvy.

U 2017 hodzie Ašmiany i Biaroza pieramahli ŭ konkursie Jeŭrasajuza «Pahadnieńnie meraŭ — Demanstratyŭnyja prajekty». Zajaŭki padavali bolš za sto pretendentaŭ.

Ašmianski rajvykankam.

Ašmianski rajvykankam.

Siarhiej Nikicin.

Siarhiej Nikicin.

Dziciačy sadok №3 u Ašmianach čakaje kapitalny ramont i adaptacyja pad enierhaefiektyŭnyja standarty. «Pry lubym kapitalnym ramoncie, nie važna, heta municypalny budynak ci pryvatny, jość zvyčajny nabor mierapryjemstvaŭ: uciapleńnie ścien, zamiena voknaŭ, ramont dachaŭ. U hetym ža prajekcie razynkaj budzie realizacyja prajektaŭ, jakija pakul nie vielmi papularnyja ŭ krainie. U sadku źjaviacca ciepłavyja nasosy i soniečnyja kalektary dla padahrevu vady i častkova dla aciapleńnie pamiaškańniaŭ. Na dachu sadka buduć ustalavanyja soniečnyja paneli dla vyrabu elektraenierhii. Pa vynikach aŭdytu było rekamiendavana ŭkaranić sučasnuju techniku na charčbłoku. Sami razumiejecie, plity čyhunnyja, savieckija», — raskazvaje Siarhiej Nikicin, jaki adkazvaje za realizacyju heta prajekta.

Dzieci prosiać baćkoŭ vyklučać śviatło

U faje dziciačaha sadka nas sustrakajuć dzietki, jaki repietujuć teatralnaje vystupleńnie dla inšych naviednikaŭ sadka i ich baćkoŭ na temu enierhaefiektyŭnaści. Na kimści ź ich prymacavanyja vyjavy lampačak, na kimści — taršeraŭ, na kamści — kampjutaraŭ.

«Ja — kampjutar. Pačali pracavać. Vy pra nas daznajeciesia. I nas źbierahajecie», — śpiavajuć chłopčyki. Miery enierhaefiektyŭnaści zakładvajuć u dziaciej z samaha małoha ŭzrostu. U sadku ciapier 200 dziaciej.

U sadku jość i svaja inicyjatyŭnaja hrupa «Ekanomka», jakaja chodzić u škoły, banki, centr invalidaŭ, biblijateku, kab pakazać svajo šou i prymusić ludziej zadumacca ab enierhaefiektyŭnaści. A jašče ŭ ramkach «Hadziny ziamli» vychodzili na vulicy horada, kab razdać tematyčnyja ŭlotki. Adkazvaje za heta namieśnica zahadčycy pa asnoŭnaj dziejnaści Volha Kulikovič.

Volha Kulikovič.

Volha Kulikovič.

Alena Kłyšeŭskaja — mama adnoj z vychavanak dziciačaha sadka. Kaža: «Naprykład, kali dzieści lišni raz nie vyklučyła śviatło, to dačka abaviazkova nahadaje pra heta i zrobić zaŭvahu», — raskazvaje spadarynia Kłyšeŭskaja.

Ekanomija napałovu

Ułasna da ramontna-mantažnych rabot płanujuć pierachodzić u vieraśni hetaha hoda. Prajekt maje być skončany ŭ 2021 hodzie.

U vyniku, kali ŭsio atrymajecca, jak raźličvajuć ludzi, što realizoŭvajuć prajekt, to budzie dasiahnutaja ekanomija prykładna ŭ 50—60%. Dakładnaja ličba zaležyć šmat ad jakich faktaŭ. Ale ŭsie ŭpeŭnienyja: źmienšyć spažyvańnie napałovu absalutna realna. U Biełarusi ŭstanovy adukacyi dziaržaŭnyja, tamu takaja ekanomija źmienšyć nahruzku i na miascovy biudžet, što taksama vidavočny plus.

Heta ŭžo nie pieršy padobny prajekt u Ašmianach. Try hady tamu ŭ ramkach prajekta «Enierhaefiektyŭnaść u škołach» niešta padobnaje było realizavana ŭ dziciačym sadku №6.

Dziciačy sadok №6 na zadnim płanie.

Dziciačy sadok №6 na zadnim płanie.

Zaraz dla piedahohaŭ dziciačych sadkoŭ pravodzicca konkurs na najlepšuju mietadyčku pa pracy ź dziećmi. Jaho vyniki buduć padviedzienyja padčas jeŭrapiejskaha Tydnia ŭstojlivaj enierhii. Pieramožca konkursu atrymaje płanšet.

«Uvieś dziciačy sadok biare aktyŭny ŭdzieł u takim prajekcie. Adna siamja adsačyła, kolki ŭ ich sychodzić enierhii doma. I pačała ŭłasny mini-prajekt pa ekanomii, z vynikami možna paznajomicca ŭ nas na stendzie», — zaprašaje Volha Kulikovič.

Taćciana Bizukojć, zahadčyca sadka №3.

Taćciana Bizukojć, zahadčyca sadka №3.

Prajekt na ŭvieś horad

U Biarozie Bresckaj vobłaści płanujuć źmianić vuličnaje aśviatleńnie na śviatłodyjodnaje.

Centralnyja vulicy Biarozy.

Centralnyja vulicy Biarozy.

«My płanujem, što hrošaj chopić na ŭvieś horad. Kali nie chopić, to krajnija vulicy pojduć na druhuju čarhu», — raskazvaje načalnik płanava-ekanamičnaha adździeła Biarozaŭskaj ŽKH Dźmitryj Słucki.

Dźmitryj Słucki.

Dźmitryj Słucki.

Novaŭviadzieńni nie abmiažujucca prostaj zamienaj śviacilnikaŭ na haradskich vulicach. Razam z zamienaj buduć ukaraniacca novyja technałohii aŭtamatyzacyi i sistemy kantrolu. Kiravać sistemaj aśviatleńnia možna budzie z mabilnaha dadatku. Dla kožnaj vulicy buduć pisacca svaje prahramy pa vykarystańni enierhii.

«Heta i ekanomna, i zručna, i biaśpiečna», — kaža spadar Słucki. Heta dazvolić miascovaj ŽKH dasiahnuć ekanomii ŭ pamiery 98 tysiač jeŭra (234 tysiačy rubloŭ) na hod, a taksama źmienšyć kolkaść vykidaŭ SO2 na 901 tonu.

Užo da kanca hoda niekalki vulic abnoviać svaju sistemu aśviatleńnia. Ciapier u načny čas u mnohich miescach haryć tolki adzin lichtar z troch. Z novaj ža sistemaj budzie adbyvacca dymiravańnie, kali ŭ peŭny čas sutak aśviatleńnie pracuje nie na 100%, a na 70% ci 30%. Pry hetym nie budzie tak zvanych «ślapych zonaŭ».

Čaho čakajuć haradžanie?

Dziakujučy novaj sistemie aśviatleńnia źmienšycca nie tolki kolkaść avaryj, ale pavysicca biaśpieka patrulna-pastavoj słužby.

«Mnie pryjemna bačyć, jak raźvivajecca horad. Budujecca niešta novaje, pryhožaje, ekałahična biaśpiečnaje», — kaža inšy supracoŭnik ŽKH Biarozy Pavieł Ihnaciuk.

Pavieł Ihnaciuk.

Pavieł Ihnaciuk.

Haradžanie pazityŭna ŭsprymajuć źmieny, jaki ŭžo ŭ samy najbližejšy čas čakajuć ich horad.

Valancina Byk z unučkaj.

Valancina Byk z unučkaj.

«Napeŭna, pryhoža budzie. Dla dziaciej i ŭnukaŭ budzie dobra. U mianie adzin syn u Salihorsku, a dvoje tut žyvuć. Usio dla ich», — kaža piensijanierka Valancina Byk.

«Budzie bolš ekanomna dla horada. Novyja technałohii — heta zaŭsiody dobra. Jany ž buduć bolš daŭhaviečnyja. My padtrymlivajem», — adkazvaje Siarhie Karpovič.

«Pavinna stać lepiej. Heta novaja technałohija. Ja źbirajusia dalej žyć u Biarozie, tamu dla mianie heta plus. Idzieš viečaram ź dziciom, to časam nie bačna ničoha, dziciaci strašna. Kali na mašynie jedzieš, to taksama možaš nie ŭbačyć, ci pierachodzić piešachod darohu ci nie», — raskazvaje Ksienija Charčuk, jakaja hulaje pa centralnaj płoščy razam z dačkoj Alisaj.

Ksienija Charčuk z dačkoj Alisaj.

Ksienija Charčuk z dačkoj Alisaj.

Luby horad, jaki dałučyŭsia, ci płanuje dałučycca da inicyjatyvy ES «Pahadnieńnie meraŭ», moža ŭdzielničać u padobnych prajektach Jeŭrapiejskaha sajuza. Nakiravany jany nie prosta na pavieličeńnie enierhaefiektyŭnaści kankretnych budynkaŭ i abjektaŭ, ale palapšeńnia jakaści žyćcia ludziej u cełym.

***

Hety artykuł byŭ padrychtavany pry padtrymcy Jeŭrapiejskaha sajuza ŭ ramkach prahramy EU4Energy. Jaho źmiest źjaŭlajecca adkaznaśćciu aŭtara i nijakim čynam nie adlustroŭvaje punkt hledžańnia Jeŭrapiejskaha sajuza.

Клас
Панылы сорам
Ха-ха
Ого
Сумна
Абуральна

Chočaš padzialicca važnaj infarmacyjaj ananimna i kanfidencyjna?