Zamiežža dla mnohich biełarusaŭ — byccam manna niabiesnaja. Baćki tak i dumajuć, jak by prystroić dziaciej dzie-niebudź u Jeŭropie ci Amierycy, bo tam ža hrošy, pierśpiektyvy i rajskaje žyćcio. Adpravić adukoŭvacca — vydatnaja mahčymaść. My pahutaryli z tryma biełarusami, jakija vučylisia za miažoj, ale viarnulisia i siońnia znajšli svajo miesca na radzimie.

Kaledžy abjadnanaha śvietu — hłabalny adukacyjny ruch, raspačaty bolš za 50 hadoŭ tamu. Maładyja ludzi pa usim śviecie 16—19 hadoŭ majuć mahčymaść atrymać stypiendyju i praciahnuć navučańnie ŭ adnym z kaledžaŭ. Prahrama doŭžycca dva hady, za hety čas navučencaŭ paśpiavajuć padrychtavać da pastupleńnia va ŭniviersitet.

Pieršaja biełaruska trapiła ŭ UWC u 1994 hodzie. Za bolš, čym 20 hadoŭ, prahramu prajšli 70 biełarusaŭ. Letaś na navučańnie ŭ Armieniju, Kitaj, Tajłand, Italiju, Niderłandy, Sinhapur i Narviehiju adpravilisia adrazu dzieviać pradstaŭnikoŭ našaj krainy.

Pakul što viarnulisia niamnohija. Raniej my ŭžo znajomili vas z vypusknikom UWC Jaŭhienam Hładkim, jaki ciapier pracuje mieniedžaram u IT-kampanii, a ciapier hutarym z Makaram Malinoŭskim.

* * *

«Ja zrazumieŭ, što paŭsiul žyvuć ludzi i kožny čałaviek varty»

Makar Malinoŭski. Fota Nastaśsi Roŭdy

Makar Malinoŭski. Fota Nastaśsi Roŭdy

Makar Malinoŭski. Mastak, pracuje na EPAM. Naradziŭsia ŭ vioscy Koŭbavičy pad Baranavičami. Kali Makaru było dzieviać, siamja pierajechała ŭ horad. U Kaledžy abjadnanaha śvietu (UWC) navučaŭsia ŭ 2008-2010 hadach, u Italii.

«Naša Niva»: Jak vy trapili ŭ kaledž?

Makar Malinoŭski: Ja tady navučaŭsia ŭ Licei Jakuba Kołasa, dziakujučy hetamu i daviedaŭsia pra prahramu. U toj čas mnie zdavałasia, što UWC — najbolš cikavy varyjant dla mianie. Tady ja za miažu asabliva nie jeździŭ, samaja dalokaja kraina, u jakoj byŭ — Polšča. Zamiežnaha dośviedu nie było.

Pamiataju, kali jašče vučyŭsia ŭ škole ŭ Baranavičach, navat nie ŭjaŭlaŭ, što kali-niebudź budu ŭ Vieniecyi ci jašče dzie-niebudź za miažoj. Mnie navat nie prychodziła ŭ hałavu, što možna kudy-niebudź daloka pajechać.

Kali daznaŭsia, što pastupiŭ u kaledž, było strašnavata: pieršy palot, Italija.

«NN»: Što vy ŭbačyli novaha ŭ adukacyjnych padychodach?

MM: U UWC vykarystoŭvajuć sistemu IB — mižnarodny bakałaŭryjat. I dadajuć svajo. Mnie hetaja sistema padabajecca, jana bolš prahresiŭnaja. Jość šeść hrup pradmietaŭ: «Mova i litaratura», «Druhaja mova», «Čałaviek i hramadstva», «Pryrodaznaŭčyja navuki», «Matematyka», «Mastactva». I ty vybiraješ z kožnaj hrupy pa adnym pradmiecie, pałovu ź jakich vyvučaješ na pavyšanym uzroŭni.

Mianie ŭraziła, što zaniatki ŭ nas prachodzili ad 8:00 da 13:00, a potym byŭ čas dla spartovych i vałanciorskich zaniatkaŭ, pracy dla kaledža.

Anhlijskuju ja vyvučaŭ na pavyšanym uzroŭni. Što cikava, hramatykaj my amal nie zajmalisia, a vyvučali movu praź litaraturu. My čytali tvory i abmiarkoŭvali ich, pisali ese, pravodzili dyskusii pa hrupach. Anhlijskuju ja ŭ toj čas dobra nie viedaŭ, i čytać «Makbeta» Šekśpira dla mianie było vyklikam i matyvacyjaj.

Na śviacie nacyjanalnych kuchniaŭ u UWC

Na śviacie nacyjanalnych kuchniaŭ u UWC

Łyžnyja zaniatki

Łyžnyja zaniatki

«NN»: Čym adroźnivałasia sistema adznak?

MM: Padčas navučańnia ty nie tak dumaješ pra adznaki, ale ad ich zaležyć vielmi šmat, u tym liku i pastupleńnie va ŭniviersitet. U atestat pa bolšaści pradmietaŭ vystaŭlajecca adznaka pa apošnich ekzamienach paśla dvuch hadoŭ navučańnia.

Pa-pieršaje, vykładčyki nie viedajuć pytańniaŭ, jakija buduć na ekzamienie, zadańni rychtujuć nie jany. Ich zadača — pravieści ekzamien. Pa-druhoje, praviarajuć ekzamienacyjnyja raboty taksama nie vykładčyki kaledža. Atrymlivajecca, śpisać niama mahčymaści, i ŭ vyniku acenka adpaviadaje viedam.

«NN»: Jak heta — vučycca ŭ takoj internacyjanalnaj ustanovie?

MM: Ideja UWC u tym, kab ludziej roznych kultur i nacyjanalnaściaŭ sabrać razam u adnym miescy. U kaledžy byli pradstaŭniki 80 ci 90 krain. Heta źmianiaje śvietapohlad, tamu što pierad taboj, možna skazać, uvieś śviet. Ty razumieješ, što paŭsiul žyvuć ludzi, što kožnaja nacyjanalnaść maje prava žyć ščaśliva i kožny čałaviek varty. Niahledziačy na roznahałośsi pamiž Izrailem i Paleścinaj, navučency kaledža z hetych krain pavinny razam žyć, chadzić na zaniatki, štości stvarać. Ideja sapraŭdy pracuje, źmianiajecca myśleńnie.

Vałanciorstva ŭ Armienii

Vałanciorstva ŭ Armienii

Pajezdka ŭ Halisiju paśla vypusknoha ŭ UWC

Pajezdka ŭ Halisiju paśla vypusknoha ŭ UWC

«NN»: Dzie vučylisia paśla kaledža?

MM: Ja pajechaŭ u Amieryku. Pradstaŭniki amierykanskich univiersitetaŭ sami pryjazdžajuć u Kaledžy abjadnanaha śvietu i pravodziać sumoŭi. Hetyja sustrečy adbyvajucca za hod da pastupleńnia, bo padavać dakumienty va ŭniviersitet treba dzieści zimoj, za paŭhoda da pačatku navučańnia. Kali ŭ ciabie niama finansavych mahčymaściaŭ, a ty ŭniviersitetu pasuješ, tabie mohuć prapanavać stypiendyju.

Pastupiŭ va Univiersitet mastactva i dyzajnu. Ja zajmaŭsia mastactvam u kaledžy i naprykancy rychtavaŭ sucelny prajekt «Paviarnucca tvaram da śvietu». Vykarystoŭvaŭ i žyvapis, i instalacyju, i skulpturu — usio razam. Heta mianie dobra padrychtavała.

Na rybałcy ŭ štacie Arehon

Na rybałcy ŭ štacie Arehon

U Nacyjanalnym parku «Redvud», Kalifornija

U Nacyjanalnym parku «Redvud», Kalifornija

«NN»: Što heta byŭ za horad u Amierycy, dzie vy vučylisia?

MM: Sarasota, štat Fłoryda. Heta nievialiki horad, kala 60 tysiač čałaviek. Ale tam jość opiera, try teatry, vielizarnaja kancertnaja zała, mora… Akramia ŭniviersiteta, dzie ja vučyŭsia, tam jość jašče niekalki inšych. U Sarasocie šmat čaho adbyvajecca, za čatyry hady, što ja tam pravioŭ, nie paŭsiul paśpieŭ pabyvać.

«NN»: Źbiralisia viartacca ŭ Biełaruś?

MM: U mianie była dylema, ja zaŭsiody pra heta dumaŭ i sumniavaŭsia. Kali źjazdžaŭ pieršy raz, mnie było hadoŭ 16, zdavałasia, što ŭ Biełarusi ničoha niama, što heta zabyty kraj. Kali navučaŭsia ŭ Amierycy, niekalki razoŭ pryjazdžaŭ na radzimu. I čym lepš ja siabie adčuvaŭ, tym bolš mnie padabałasia i ŭ Biełarusi, i ŭ ZŠA. To bok heta sychodziła znutry.

U mianie pierachodny pieryjad, ja nie tak daŭno pryjechaŭ, dva hady tamu. Znoŭ pryzvyčajvajusia da žyćcia ŭ Biełarusi. Ja ciapier baču, što ludzi žyvuć paŭsiul, u tym liku i tut. U Biełarusi jość šmat cikavych ludziej, tut možna žyć, zajmacca svajoj spravaj. Usio zaležyć tolki ad ciabie.

Kali jość unutranaje žadańnie štości rabić, to heta treba rabić, a nie šukać adhavorki. Zaŭsiody znojducca abstaviny, jakija buduć pieraškadžać. Nie važna dzie: u Biełarusi, Italii ci jašče dzie-niebudź. U Amierycy ja sustreŭ šmat ludziej, jakija krytyčna staviacca da žyćcia ŭ ZŠA, mnohija chočuć pierajechać u Jeŭropu. Kažuć, na inšym baku zaŭsiody zielaniej. Ničoha novaha niama. Abstaviny mohuć spryjać, mohuć pieraškadžać, ale treba praciahvać zajmacca svajoj spravaj.

«NN»: Što stała vašaj spravaj u Biełarusi?

MM: Kali viarnuŭsia ŭ Biełaruś, to zacikaviŭsia prahramavańniem. Čamu ja navučyŭsia za miažoj, dyk heta tamu, što mahu vučycca sam. Na sajcie edx.org jość biaspłatny kurs pa prahramavańni «Uvodziny ŭ kampjutarnyja navuki ad Harvarda». Kurs isnavaŭ raniej, ale vykładčyk transfarmavaŭ jaho tak, što infarmacyju možna paśpiachova zasvoić, navat kali ty raniej ničoha nie viedaŭ pra prahramavańnie. Ciapier hety kurs staŭ ci nie samym papularnym u Harvardzie i jaho biaruć niekalki miljonaŭ čałaviek pa ŭsim śviecie anłajn.

Ciapier prahramavańnie — adzin z koleraŭ majho žyćcia. Spadziajusia, zmahu vykarystoŭvać hetyja navyki i ŭ mastackaj dziejnaści. Znachodžusia na momancie sintezu.

Čytajcie historyju jašče adnaho vypusknika UWC Jahora Surskaha, jaki ciapier navučajecca ŭ aśpirantury Instytuta historyi Nacyjanalnaj akademii navuk Biełarusi i źjaŭlajecca kurataram kulturnickich prajektaŭ.

* * *

Pačaŭsia nabor biełaruskich vučniaŭ na 2017-18 navučalny hod u škoły UWC. Prapanujuć stypiendyi ŭ kaledžy:

  • Armienija — UWC Dilijan (0 — 80% finansavańnia);
  • Bośnija i Hiercahavina — UWC Mostar (0 — 75% finansavańnia);
  • Indyja — UWC Mahindra College (0 — 60% finansavańnia);
  • Kitaj — UWC Changshu (0 — 49% finansavańnia);
  • Niderłandy — UWC Maastricht (100% finansavańnia);
  • Sinhapur — UWCSEA (0 — 100% finansavańnia).

Padrabiaźniej

Клас
0
Панылы сорам
0
Ха-ха
0
Ого
0
Сумна
0
Абуральна
0

Chočaš padzialicca važnaj infarmacyjaj ananimna i kanfidencyjna?