Apošni maršrut borta 230B.

Apošni maršrut borta 230B.

Amierykanski vyviednik RC-135 abrysam padobny da «Boinha», ale nie maje iluminataraŭ.

Amierykanski vyviednik RC-135 abrysam padobny da «Boinha», ale nie maje iluminataraŭ.

Lotčyk Hienadź Asipovič, jaki źbiŭ «Boinh» z 269 pasažyrami.

Lotčyk Hienadź Asipovič, jaki źbiŭ «Boinh» z 269 pasažyrami.

«U noč z 31 žniŭnia na 1 vieraśnia h. h. samalot niavyśvietlenaj prynaležnaści z boku Cichaha akijana ŭvajšoŭ u pavietranuju prastoru nad paŭvostravam Kamčatka, zatym druhi raz parušyŭ pavietranuju prastoru SSSR nad v.Sachalin. Pry hetym samalot lacieŭ biez aeranavihacyjnych ahnioŭ, na zapyty nie adkazvaŭ i na suviaź z radyjodyśpietčarskaj słužbaj nie vychodziŭ.

Padniatyja nasustrač samalotu-parušalniku źniščalniki SPA sprabavali dapamahčy vyvieści jaho na najbližejšy aeradrom. Adnak samalot-parušalnik na sihnały i papiaredžańni savieckich źniščalnikaŭ nie reahavaŭ i praciahvaŭ palot u bok Japonskaha mora».

Takoje paviedamleńnie TASS (Telehrafnaha ahienctva Savieckaha Sajuza) źjaviłasia ŭ savieckich hazietach 3 vieraśnia 1983. Za im — padzieja, jakaja pryviała da novaha vitka «chałodnaj vajny», paraŭnalnaha z Karybskim kryzisam. A tady, nahadajem, ledź nie pačałasia vajna atamnaja.

Nakručanyja niervy

Adbyłosia «žachlivaje nieparazumieńnie, pamnožanaje na atmaśfieru «chałodnaj vajny», jak pisali paśla.

Napiaredadni, u 1981, prezidentam ZŠA byŭ abrany Ronald Rejhan, jaki bačyŭ svajoj histaryčnaj misijaj pieramahčy «impieryju zła» — Saviecki Sajuz. (Vyraz «impieryja zła», darečy, taksama prydumaŭ jon.) Kali pasadu hienieralnaha sakratara CK KPSS zaniaŭ Juryj Andropaŭ, były kiraŭnik savieckaha KHB, saviecka-amierykanskija adnosiny dasiahnuli nadzvyčajnaha napružańnia. SSSR ładziŭ jadziernyja vyprabavańni, amierykanskaja avijacyja i fłot ryzykoŭna nabližalisia da savieckich miežaŭ na Dalokim Uschodzie i ładzili vučeńni ŭ niejtralnych vodach.

Paśla taho, jak šeść amierykanskich šturmavikoŭ prajšli na bryjučym palocie nad Kuryłami, SSSR vyjšaŭ ź pieramovaŭ pa abmiežavańni kolkaści rakiet siaredniaj dalnaści ŭ Jeŭropie i zładziŭ vučeńni «Ščyt-82», jakija na Zachadzie nazvali «siamihadzinnaj jadziernaj vajnoj».

Niervy bakoŭ byli nakručanyja. I zdaryłasia trahiedyja.

Adchileńnie aŭtapiłota

Pasažyrski «Boinh-747-230B» avijakampanii Korean Air lacieŭ ź Ńju-Jorka ŭ Sieuł. Na borcie byli 269 čałaviek — 23 členy ekipaža i 246 pasažyraŭ z roznych krain: Paŭdniovaj Karei, ZŠA (u tym liku — kanhresmien Łary Makdonald), Japonii, Tajvania, Filipinaŭ.

1 vieraśnia kala 6 ranicy «Boinh» byŭ źbity savieckim źniščalnikam. Usie, chto byŭ u im, zahinuli.

Nahodaj dla ataki na samalot hramadzianskaj avijacyi stała adchileńnie ad kursu. Kali «Boinh» pakidaŭ terytoryju ZŠA, jano składała ŭsiaho 20 kiłamietraŭ na paŭnočny zachad. Ekipaž prosta pastaviŭ samalot na aŭtapiłot i nie źviaraŭsia ź jaho pakaźnikami. Na momant hibieli adchileńnie składała ŭžo 500 km.

U 4 hadziny 51 chvilinu samalot uvajšoŭ u savieckuju pavietranuju prastoru i pajšoŭ nad Kamčatkaj, dzie znachodziłasia sakretnaja rakietnaja baza SSSR. Šeść savieckich MIH-23 padnialisia na pierachop i praviali samalot da miažy savieckaj pavietranaj prastory. Kali ž a 6 ranicy «Boinh» znoŭ uvajšoŭ u savieckuju zonu kala Sachalina, było vyrašana źbić «padazrony samalot».

Cikavaść zachodniaj vyviedki da hetaha rehijona savietam bačyłasia łahičnaj: SSSR napiaredadni zładziŭ vyprabavańnie novaj rakiety kłasu SS-25. Zapuščanaja z palihona ŭ Plasiecku, jana musiła trapić u cel na Kamčatcy. Saviety adrapartavali pra paśpiachovy pusk rakiety, i zachodnikam, biezumoŭna, chaciełasia pravieryć hetuju infarmacyju.

Źniščalnikaŭ nie vučyli

Jak tłumačyŭ paśla vykanaŭca, lotčyk źniščalnika Su-15 Hienadź Asipovič, jaho kamandziry ličyli, što pierad imi — amierykanski vyviednik RC-135. Abrysam RC-135 sapraŭdy padobny da «Boinha». Situacyju ŭskładniała i toje, što, jak pryznaŭsia Asipovič, savieckich lotčykaŭ… nie vučyli adroźnivać zachodnija samaloty hramadzianskaj avijacyi. Jon prosta nie viedaŭ, jak vyhladaje cyvilny «Boinh».

Lotčyk kazaŭ, što za čatyry chviliny da źniščeńnia davaŭ «nieapaznanamu abjektu» sihnały bartavymi ahniami i rabiŭ papieradžalnyja streły. Adnak, pakolki jon išoŭ za «Boinham», sihnały było b zaŭvažyć ciažka. Dyj stralaŭ, nie mieŭšy trasirujučych zaradaŭ, jakija śvieciacca, zvyčajnymi. Navat kali byli papiaredžańni, ekipaž ich moh prosta nie zaŭvažyć. Heta ŭskosna paćviardžajuć zapisy z «čornych skrynak»: da samaj rakietnaj ataki ekipaž «Boinha» nie padazravaŭ, što žyć zastałosia siekundy.

«Boinh» lacieŭ z «mihałkaj»

Tolki z hadami lotčyk Asipovič pryznaŭsia, što bačyŭ: samalot išoŭ z «mihałkaj» — adznakaj hramadzianskaj avijacyi. Bačyŭ, jak śvieciacca dva šerahi iluminataraŭ. Ludziej za imi Asipovič nie razhledzieŭ — «nie duža i pabačyš z trochsot mietraŭ». Paźniej, pryznaŭsia lotčyk, kali jany «karekciravali pieramovy ź ziamloj» (heta značyć, falsifikavali dokazy trahiedyi), jon skazaŭ na mikrafon, što mihałka nie haryć.

Jašče adnym uskosnym dokazam «viny» paličyli toje, što «Boinh» pačaŭ źnižać chutkaść (źniščalnik nie moža lacieć pavolniej, čym 400 km/h — jon valicca ŭ štopar). Ciapier ličycca, što karejski samalot zapavoliŭsia, rychtujučysia nabirać vyšyniu.

Kamandziry Asipoviča dali zahad stralać. Źbity dźviuma rakietami, «Boinh» z vyšyni 9000 mietraŭ upaŭ u mora kala vostrava Manieron. Usie, chto byŭ u samalocie, zahinuli.

Ni ŭ čym nie pryznavacca i valić na Amieryku

U toj samy dzień navina pra źbity pasažyrski samalot stała viadomaja Palitbiuro. Savieckija lidary byli ŭ razhublenaści i nie viedali, što skazać — tamu TASS abmiežavaŭsia dvuchabzacavym paviedamleńniem pra toje, što la savieckich miežaŭ bačyli raźviedvalny samalot, dalejšy los jakoha nieviadomy. Adnak savieckija hramadzianie, jakija čytali paviedamleńni TASS miž radkoŭ, zrabili z vyrazu «adbyŭ u bok Japonskaha mora» zmročny afaryzm.

Trahiedyju samalota razhladali na pazačarhovym pasiadžeńni Palitbiuro. Jano prachodziła biez udziełu Andropava, jaki adpraviŭsia lačycca i, varta adznačyć, bolš da poŭnaha vykanańnia abaviazkaŭ užo nie viarnuŭsia.

Pieršy namieśnik ministra zamiežnych spraŭ SSSR Hieorhij Karnijenka prapanavaŭ Palitbiuro pryznać «trahičnuju vypadkovaść» i vybačycca pierad siemjami achviaraŭ i ŭradami krain, hramadzianami jakich jany byli. Karnijenka prapanavaŭ taksama vinu ŭskłaści na amierykanski bok: maŭlaŭ, trahiedyju spravakavali pastajannyja paloty raźviedvalnych samalotaŭ ZŠA ŭzdoŭž miažy. Ale bolš pierakonlivym Palitbiuro padaŭsia ministr abarony maršał Uścinaŭ, jaki davodziŭ, što treba całkam admaŭlać vinu SSSR u hibieli karejskaha «Boinha».

9 vieraśnia saviecki maršał Aharkaŭ pryznaŭ, što samalot byŭ źbity, adnak da kanca SSSR vajskoŭcy stajali na tym, što heta byŭ raźviedčyk, a pra los pasažyrskaha jany nie viedajuć. Lotčyk Asipovič uvohule byŭ peŭny, što «pasažyrski źbili amierykancy».

Presa volnaha śvietu ŭ pieršyja ž dni apublikavała praŭdu. U Sieule prajšli antysavieckija demanstracyi sa spaleńniem čyrvonych ściahoŭ.

***

Chvali vykinuli na bierahi Sachalina i Manierona bolš za 200 pradmietaŭ abutku, asabistych rečaŭ, jakija apaznali svajaki zahinuŭšych pasažyraŭ «Boinha» ź Japonii i ZŠA. Toje, što nie znajšli ciełaŭ, davała padstavu dla prapahandysckich śpiekulacyjaŭ — kanśpirołahi pisali, što samalot byŭ pusty abo što jon sieŭ na savieckaj terytoryi i ŭsich jaho pasažyraŭ adpravili ŭ łahiery. Zrešty, jak možna śćviardžać, što ciełaŭ nie było? Kali ŭličyć, što krušeńnie adbyłosia ŭ savieckich terytaryjalnych vodach, a paśla byŭ zahad schavać kancy fatalnaj pamyłki ŭ vadu?

Poŭnaje abjektyŭnaje rasśledavańnie śpiecyjalisty ISAO zmahli pravieści tolki praz 10 hadoŭ — u 1993, kali pa zahadzie prezidenta Rasii Barysa Jelcyna «čornyja skrynki» byli pieradadzienyja mižnarodnym śpiecyjalistam. Kožnaja tajamnica ŭrešcie raskryvajecca, jak by ni chaciełasia jaje schavać.

Клас
0
Панылы сорам
0
Ха-ха
0
Ого
0
Сумна
0
Абуральна
0

Chočaš padzialicca važnaj infarmacyjaj ananimna i kanfidencyjna?