Znajści
Ałharytmičny łacinski varyjant
30.01.2024 / 19:594RusŁacBieł

Piać fantastyčna kłasnych filmaŭ na redkich movach: butanskaja, łathalskaja, baskskaja…

Nasupierak zakonam kinarynku, režysiory hetych filmaŭ vyrašyli źniać ich na movach, isnavańnie jakich znachodzicca pad pahrozaj, — i źviedali pośpiech.

Movy, na jakich źniatyja pryviedzienyja stužki, atrymali ad JUNIESKA status «uraźlivych» — choć na ich i razmaŭlaje peŭnaja kolkaść ludziej, ich vykarystańnie ličycca abmiežavanym. Taki ž status, darečy, maje biełaruskaja mova.

1. «Łunana: Jak u kłasie» (Lunana: A Yak in the Classroom), Butan 2019

Mova: dzonh-ke — aficyjnaja mova Karaleŭstva Butan

Fota: Samuel Goldwyn Pictures

U filmie «Łunana: Jak u kłasie» abyjakavaha maładoha nastaŭnika Uhjena nakiroŭvajuć u škołu vysoka ŭ harach Butana. Heta daloka ad taho miesca, dzie jon chacieŭ by być — Aŭstralii (Uhjen maryć tudy źjechać) – i heta ŭ vaśmi dniach chady ad taho miesca, dzie jon ciapier žyvie — sučasnaha butanskaha horada Tchimpchu. Pakul Uhjen padymajecca ŭ hory z dvuma hidami, režysior Pava Čojninh Dordžy pakazvaje, jak na hetym šlachu skaračajecca nasielnictva i raście vyšynia.

U Łunanie žyvie mienš za 100 čałaviek. U kłasie niama navat doški, elektryčnaści i knih. Niekalkich miesiacaŭ, jakija Uhjen praviadzie tam, dastatkova, kab pryvieści jaho da dumki, što jon jašče moža šmat čamu navučycca ŭ vioski i jaje žycharoŭ.

Što datyčyć «jaka» ŭ naźvie filma: havorka idzie pra sapraŭdnaha žyvoha jaka — heta padarunak Uhjenu, i jon staić prosta ŭ kłasie dy žuje svoj korm — prosta ščaślivy być pobač ź dziećmi. Uvieś film napoŭnieny takim nastrojem łahodnaj radaści.

Film byŭ naminavany na «Oskar» 2022 hoda jak najlepšy mižnarodny film.

2. «Pirańni Nieapala» (Piranhas), Italija 2019

Mova: nieapalitanskaja, raspaŭsiudžanaja na poŭdni Italii

Fota: Palomar2018

Film raskazvaje pra hrupu padletkaŭ ź Nieapala, jakija strašać žycharoŭ na vulicach horada pistaletami i aŭtamatami AK-47 — robiać jany heta pa zahadzie svajho bosa. Hałoŭnyja hieroi aśleplenyja svaimi žadańniami i mała ŭśviedamlajuć, da čaho moža pryvieści złačynnaje žyćcio. Jany imknucca zdabyć lohkija hrošy i ŭładu dy ramantyzujuć vobraz pradstaŭnikoŭ kryminalnaha śvietu.

Słova piranza na nieapalitanskaj movie abaznačaje złačynnuju hrupoŭku maładych ludziej i supadaje sa słovam z prybiarežnaha dyjalektu, što abaznačaje kasiak maładoj ryby, jakuju śviatło pryciahvaje ŭ pastku ŭ sietkach rybakoŭ.

Na Bierlinskim kinafiestyvali stužka atrymała «Srebnaha miadźviedzia» za najlepšy scenar.

3. «Horad la raki» (The Sign Painter), Łatvija 2020

Mova: łathalskaja, na jakoj razmaŭlajuć žychary ŭschodniaj Łatvii

Skrynšot z trejlera: lsm.lv

U Ansisa nie duža zaŭvažnaja prafiesija — jon malar i łakiroŭščyk. Adnak jaho ścipłaje ramiastvo patrebnaje ŭsim uładam: spačatku nazvy vulic u horadzie pavinny być pamalavanyja ŭ zialony koler u duchu pieradvajennaha łatvijskaha aŭtarytarnaha režymu, potym za časami kamunistaŭ usio budzie pamalavana ŭ čyrvony, zatym — u inšy koler, jaki padabajecca ŭžo nacystam.

Scenar filma zasnavany na matyvach adnajmiennaha ramana łatyšskaha piśmieńnika-emihranta Hunara Janoŭskisa. Zdymki prachodzili ŭ asnoŭnym u Łathalii: Krasłava, Łudza, Rezekne. Žanr stužki — trahikamiedyja, jakaja adlustroŭvaje lohkaść uzajemaadnosin i luboŭ maładych ludziej na fonie surjoznych histaryčnych padziej, kali ŭ 30-40-ja hady minułaha stahodździa źmianiłasia niekalki palityčnych režymaŭ. Taksama heta film pra kachańnie i straty.

«Horad la raki» ŭvachodzić u nadzvyčaj karotki śpis filmaŭ, źniatych na łathalskaj movie. Doŭhi čas pieršym i adzinym takim filmam była stužka «Dzicia čałaviečaje», źniataja ŭ 1991 hodzie. Adnak apošnim časam cikavaść da movy znoŭ vyrasła: tak, u 2022-m na łatvijskim telebačańni adbyŭsia premjerny pakaz pieršaha łathalskaha kamiedyjnaha sieryjała FATE. Łathalskuju movu fakultatyŭna vyvučajuć u škołach, za jaje isnavańnie zmahajucca prafiesijanały-linhvisty i aktyvisty.

4. «Ane» (Ane), Ispanija 2020

Mova: baskskaja — mova ludziej, jakija žyvuć u paŭnočnych abłaściach Ispanii i sumiežnych paŭdniovych rajonach Francyi

Fota: Courtesy of Latido Films

Lide pracuje achoŭnicaj na zavodzie pa vytvorčaści vysakachutkasnych ciahnikoŭ — darečy, hetaja vytvorčaść vyklikaje sacyjalnyja pratesty na vulicach. Adnojčy žančyna prychodzić dadomu paśla pracy i viasiołaj biassonnaj nočy dy hatuje śniadanak na dvaich — ale jaje dački-padletka nidzie niama. Nie źjaŭlajecca jana i na nastupny dzień. Lide nie asabliva niepakoicca, miarkujučy, što jaje źniknieńnie, vierahodna, źviazana ź ich bujnoj svarkaj napiaredadni. Pierahladajučy rečy Ane, Lide pastupova pačynaje razumieć, što jana naohuł mała što viedaje pra svaju dačku.

Režysior Pieres Sańuda — pry dobraj padtrymcy scenarysta — pierachodzić ad mistyki da palityčnaj dramy, malujučy partret siamji, skalečanaj niazdolnaściu budavać znosiny i vykazvać prychilnaść. Pošuki Lide źviazanyja nie tolki ź jaje dačkoj, ale i z pošukam sensu ŭ jaje žyćci i sposabu pieraadoleć prorvu, jakaja lažyć pamiž joj i jaje dziciem.

Aktrysa Patrysija Łopes Arnais, jakaja syhrała Lide, atrymała niekalki ŭznaharod za najlepšuju žanočuju rolu.

 5. «Cichonia» (The Quiet Girl), Irłandyja 2022

Mova: irłandskaja i častkova anhielskaja

Fota: themoviewaffler.com

Padziei filma adbyvajucca ŭ sielskaj miascovaści Irłandyi ŭ 1981 hodzie. Cichuju, usimi zabytuju dzieviacihadovuju dziaŭčynku adpraŭlajuć na leta ź jaje nie vielmi ščaślivaj siamji da svajakoŭ śviokra. Spačatku trochi napałochanaja svaim asiarodździem, jana pastupova pačynaje raśćvitać pad ich apiekaj — ale ŭ hetym domie, dzie nie pavinna być sakretaŭ, dziaŭčynka ŭsio ž znachodzić adzin.

Film atrymaŭ pryznańnie krytykaŭ za emacyjnuju vahu, siužet i vykanańnie. Na premii Irish Film & Television Awards jon atrymaŭ uznaharodu za najlepšy film, najlepšuju režysuru i najlepšuju žanočuju rolu tahačasnaj 11-hadovaj Ketryn Klinč. Paźniej stužku vybrali ŭ jakaści zajaŭki Irłandyi na «Oskar». Akramia taho, «Cichonia» staŭ samaj kasavym filmam na irłandskaj movie za ŭvieś čas.

Čytajcie taksama:

Stała viadoma, chto sioleta budzie pretendavać na «Oskar»

«Niebaraki» (Poor Things): pahladzieli samy dziŭny film hoda i raskazvajem, čaho čakać

U filmie «Zona intaresaŭ» zło chavajecca prosta za sadovaj ścianoj

Čaćviorty siezon «Sapraŭdnaha detektyva»: zima, ciemra, žančyny i vuściš

Nashaniva.com

Chočaš padzialicca važnaj infarmacyjaj
ananimna i kanfidencyjna?

Клас
32
Панылы сорам
2
Ха-ха
0
Ого
1
Сумна
1
Абуральна
2
1
Aleś Niazhoda/adkazać/
31.01.2024
Ot šob chto koły na poliskoj movie zrobyv film..
0
Kupi słana/adkazać/
31.01.2024
hoblen,tyja, što redka sustrakajucca, vidočna 
1
Kupi słana/adkazać/
31.01.2024
Voś i na biełaruskaj movie zamała filmaŭ...Vielmi škada, što taki stan rečaŭ
Pakazać usie kamientary
Kab pakinuć kamientar, kali łaska, aktyvujcie JavaScript u naładach svajho braŭziera
Kab skarystacca kalendarom, kali łaska, aktyvujcie JavaScript u naładach svajho braŭziera