Znajści
Ałharytmičny łacinski varyjant
20.05.2023 / 20:592RusŁacBieł

Niavola, vajna i vyhnańnie raskryli ŭ mnohich biełarusach supierzdolnaści

My apytali biełarusaŭ, jakija zachavali siabie, svajo «ja», u niavoli, u emihracyi i na vajnie. Jak ich źmianili niazvykłyja abstaviny rečaisnaści? Časam fantastyčna.

«Źbirać vialikuju karcinu z mnostva drobiaznych faktaŭ»

Kamandzir miedycynskaj roty pałka Kalinoŭskaha Nastaśsia «Sievier» Machamiet bolš za hod vyvozić ź pieradavoj i najbližejšych podstupaŭ da frontu paranienych vajskoŭcaŭ. U kancy krasavika jaje samu paraniła, i bolš za dziesiać dzion jana była ŭ špitali. Usie supierzdolnaści ŭ Nastaśsi źviazanyja z vajnoj.

Nastaśsia «Sievier» Machamiet. Fota: archiŭ Nastaśsi 

Adnoj ź pieršych zaŭvažanych Nastaśsiaj u mirnaj abstanoŭcy stała zdolnaść «całkam ihnaravać sireny».

«Pakul lažu ŭ balnicy, pra toje, što ŭ nas pavietranaja tryvoha, daviedvajusia ad susiedki. Poŭny ihnor pałovy prylotaŭ, jakija daloka, bo mozh filtruje niešta niaznačnaje», — raskazvaje paramiedyk.

Nabytym za čas vajny stała ŭmieńnie pracavać štodzień pa 24 hadziny biez vychadnych.

«Mianie mohuć razbudzić nočču i dniom, tamu mahu paspać, pakul nikomu nie patrebnaja», — adznačaje jana.

Jašče adna zdolnaść: «źbirać vialikuju karcinu z mnostva drobiaznych faktaŭ».

«Pryčym hetyja fakty trymaješ u hałavie: pra ludziej, mašyny, ratacyi, asnaščeńnie, abstalavańnie. Adnačasova heta ŭsio krucicca. Kamu pierakinuć, kamu pieradać, usio treba vykanać», — apaviadaje Nastaśsia.

«Vandravać u minułaje»

Muzyka Lavon Volski kaža pra zvyšzdolnaść padarožničać u časie.

Lavon Volski na kancercie da Dnia Voli ŭ Vilni. Fota: «Naša Niva»

«Zrešty, pakul što ja navučyŭsia vandravać tolki ŭ minułaje i tolki ŭ miežach majho žyćcia — ad naradžeńnia i da siońnia», — davodzić jon.

Dziakujučy svajmu ŭmieńniu, lidar hurta Volski pry žadańni moža patrapić u asobna ŭziaty hod, miesiac i dzień.

«Naprykład, u 75-m hodzie prajścisia pa Parkavaj mahistrali ŭ Miensku, u 97-m pasiadzieć na «Panikoŭcy», ci zajści ŭ kłub «Reziervacyja» na alternatyŭny kancert, ci ŭ 2009-m zajści ŭ tahačasnyja varšaŭskija Przekąski zakąski ź ichnim savieckim sieladcova-cybulna-harełačnym smakam. Mahu zajści i ŭ savieckuju «šklašku» ŭ 1984-m, dzie panuje taki samy pach, — tłumačyć muzyka i padsumoŭvaje:

Karaciej, mnie paduładnaje nie vielmi dalokaje minułaje, ale ja pracuju ciapier taksama nad padarožžami ŭ budučyniu».

«U škole byŭ ćviorda zakładzieny kompleks «ty tupaja»

Śpiavačka Taćciana Hrynievič-Matafonava kaža, što kožny čałaviek, jaki pracuje nad saboj, niepaźbiežna dasiahnie vialikich vynikaŭ. Jana pieraličvaje, što paśpieła za apošnija try hady.

Taćciana Hrynievič-Matafonava. Fota: sacyjalnyja sietki

«Viarnułasia da hrańnia na fartepijana, asvoiła dla pracy ź videa prahramu «Soni viehas», dla zapisu piesień prahramu «Kubejs», a taksama jutub (raniej by i ŭ hałavu nie pryjšło, što zmahu asvoić takija składanyja dla mianie rečy), zaraz aktyŭna prymianiaju ŭsie svaje ŭmieńni, atrymanyja ŭ muzyčnym vučyliščy: harmanizacyju, aranžyroŭku, kampazicyju», — pieraličvaje zroblenaje surazmoŭnica.

Jašče na radzimie Taćciana asvojvała na toj čas novyja dla siabie instrumienty: skrypku i trubu. Rabiła niepadjomnuju, jak zdavałasia tady, pracu pa stvareńni muzyčnych i paetyčnych albomaŭ, ale ŭrešcie 15 dyskaŭ było vydadziena.

«Taksama možna skazać i pra vyvučeńnie moŭ, — adznačaje Taćciana. — U škole byŭ ćviorda zakładzieny kompleks «ty tupaja, nikoli nie zmožaš havaryć na zamiežnaj movie». A ŭrešcie i pa-italjansku razmaŭlała, kali brała ŭroki śpievaŭ u italjanskaha opiernaha śpievaka, i ciapier pa-turecku razmaŭlaju. I ni ŭ jakim razie nie stanu nazyvać heta zdolnaściami i supierzdolnaściami. Heta prosta praca nad saboj zdarovaha čałavieka. I kožny zdolny, było b žadańnie».

«Adčuła smak vyvučeńnia moŭ»

Žonka palitźniavolenaha žurnalista Dzianisa IvašynaVolha Ivašyna, trapiŭšy ŭ emihracyju, adkryła ŭ sabie zdolnaści i prahu vučyć movy. Hetamu paspryjała samo žyćcio. Jana inačaj stała hladzieć na śviet, adčuła siabie svabodnaj i raźniavolenaj.

Volha i Dzianis Ivašyny. Fota: sacyjalnyja sietki

«Da pierajezdu ŭ Polšču ja pryncypova nie chacieła vyvučać polskuju movu, bo na joj jość i bieź mianie kamu razmaŭlać, lepiej svaju raźvivać. Ale tut užo pačaŭšy vučyć, jak toj kazaŭ, adčuła smak, ciapier chočacca vučyć inšyja movy», — tłumačyć jana.

«Vučycca adaptavańniu»

35-hadovy miedyk-emihrant z Brestčyny Vital Piatroŭski supierzdolnaściu ličyć razumieńnie i prymańnie čužoha mierkavańnia, a taksama hatoŭnaść dapamahać inšym.

«Niachaj heta drobiaź, ale viedaju pa sabie, jak važna, kali ludzi adhukajucca i prosta dapamahajuć u mieru svaich mahčymaściaŭ. Heta biascennaja jakaść», — adznačaje jon.

Vital pryznajecca, što da emihracyi nie ličyŭ adaptavańnie składanaj dla siabie spravaj, ale realii vyjavili inšaje. Na radzimie jon pracavaŭ z pacyjentami roznych płastoŭ nasielnictva, i kamunikacyja nie była prablemaj. U inšaj ža krainie hetaha, jak akazałasia, zamała. Tut davodzicca raźvivać novyja zdolnaści.

«Nijak nie mahu zvyknucca, što treba havaryć na inšaj movie, tamu treba vučycca nie tamu, čamu chočacca, a što treba najpierš. Heta niaprosta, i kali pieraadoleješ prablemu, to prydbaješ sabie supierzdolnaść», — padkreślivaje Vital.

Vital adznačaje, što pa natury jon lanivy i jaho treba pastajanna varušyć. U emihracyi ž pryjšło razumieńnie, što ad ničoha nie rabić stamlaješsia dy tupieješ. Tamu chočacca pracavać i prynosić karyść.

«Samarealizoŭvacca»

Na dumku mahiloŭca, a ciapier žychara Izraila, žurnalista dy aktyvista jaŭrejskaj hramady Symona Hłazštejna nie isnuje nijakich supierzdolnaściaŭ. Dziaržava pavinna stvarać umovy, kab čałaviek realizavaŭ toje, što ŭ im zakładziena ad naradžeńnia.

Symon Hłazštejn. Fota: sacyjalnyja sietki

«Mahčyma, heta i jość supierzdolnaść — samarealizacyja. U Izraili heta možna zrabić naturalna poŭnaściu i bolš, — kaža Symon. — Postsavieckaje hramadstva i dziaržava, što zastajecca ŭ Biełarusi, imkniecca strymać raskryćcio ŭ čałavieka jaho patencyjału, zacisnuć u ščylnyja ramki kantrolu i praźmiernaj zabarony. Heta vielmi prynižaje ludziej».

«Ciarpieć i nie zvažać na prynižeńni»

Były palitviazień 31-hadovy Valancin Łabačoŭ miesiac tamu vyjechaŭ za miežy krainy i sprabuje vyžyć u emihracyi. Jaho paŭtara hoda ŭtrymlivali ŭ kałonii ahulnaha režymu za niby «abrazu Łukašenki». Siadzieŭ mužčyna ŭ navapołackaj viaźnicy.

Valancin kaža, što za kratami ŭzhadavaŭ niejmaviernuju dla siabie zdolnaść ciarpieć i nie zvažać na ździeki dy prynižeńni. Prydušvaŭ svaju havarlivaść i paźbiahaŭ sprečak, što na voli było admietnaściu jaho charaktaru.

Valancin Łabačoŭ. Fota: sacyjalnyja sietki

Vyžyvać Valancinu dapamahała ŭzhadavanaja zdolnaść prystasoŭvacca da niaźviedanych i žudasnych realij. Sucišać emocyi, jakija va ŭmovach turmy viaduć da paharšeńnia situacyi i kanfliktaŭ.

«Źjaviłasia praha čytać. I hetuju akaličnaść ja b nazvaŭ supierzdolnaściu mnohich, — adznačaje były palitviazień. — Na voli ŭ mianie nie było takoj ciahi da knih, jakija ŭ niavoli dapamahajuć adasablacca ad realnaści. Čytajučy, akunaješsia ŭ inšy śviet i zabyvaješsia na toje, što dziejecca vakoł».

«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny

PADTRYMAĆ

Hladzicie taksama:

«Byŭ chimikam, staŭ kapitanam jachty». Biełarus źmianiŭ prafiesiju ŭ 40 hod i raskazvaje, jak heta 

«Zavistlivyje złopychanija krys». Rajonki Mahiloŭščyny družna apublikavali artykuły, jak kiepska žyviecca biełarusam u emihracyi. Čytać heta — asałoda

«Za tydzień pajšło 3 tysiačy rubloŭ». Biełarusy raspaviali, kolki vydatkavali na jakasny adpačynak u Biełarusi

Novyja daśledavańni hienietykaŭ zmušajuć viarnucca da rasisckich teoryj ab «dobrych» i «drennych» hienach

Vasil Vaščyła

Chočaš padzialicca važnaj infarmacyjaj
ananimna i kanfidencyjna?

Клас
31
Панылы сорам
2
Ха-ха
2
Ого
1
Сумна
9
Абуральна
6
6
ticha noŭ ska ja/adkazać/
20.05.2023
"Jašče na radzimie Taćciana asvojvała na toj čas novyja dla siabie instrumienty: skrypku i trubu. Rabiła niepadjomnuju, jak zdavałasia tady, pracu pa"
a jana nie dakučała hetym susiedziam pa domu?
7
Slizh/adkazać/
21.05.2023
Uzho katory raz zauvazhaju shto Volski - bolsh patryjet polshchy, chym Belarusi. I NRM-maucy taksama tak miarkujucj. with all due respect to his talent, jon vekmi slizki typok.
Kab pakinuć kamientar, kali łaska, aktyvujcie JavaScript u naładach svajho braŭziera
Kab skarystacca kalendarom, kali łaska, aktyvujcie JavaScript u naładach svajho braŭziera