Знайсці
21.04.2024 / 13:134ŁacБел

Шніцаль па-палеску — папулярная страва міжваеннага часу. Гісторыя і рэцэпт

Ці ведалі вы, што гісторыя рэцэпта шніцаля вядзе адлік ад XIV стагоддзя і мае італьянскія карані? Як і калі на беларускіх землях пачалі гатаваць шніцаль у паніроўцы? Чаму страва стала папулярнай у міжваенны час? Выпраўляемся ў кулінарнае гістарычнае падарожжа і гатуем разам палескі шніцаль разам з Budzma.org.

 Шніцаль ад імператара Фердынанда І

Гісторыя паходжання стравы мае італьянскія карані і сягае ў XIV-XV стагоддзі. На міланскай зямлі была даволі папулярная сярод знаці цялячая адбіўная, што пазней стала называцца міланскай адбіўной. Калі пра гэтую страву ў сярэдзіне XVІ стагоддзя пачуў імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі Фердынанд I, то адразу захацеў яе пакаштаваць.

 

 Імператар Фердынанд І

Манарха зацікавіў спосаб прыгатавання адбіўной: абмакнуць тонкі кавалак мяса ў яечную сумесь, абкачаць у сухарах і смажыць на алеі ці тлушчы. Імператар распавёў рэцэпт прыдворным кухарам і загадаў падаць яму гэтую страву. Сталіцай імперыі доўгія часы была Вена, таму ласунак па рэцэпце ад імператара сталі называць венскім шніцалем і гатаваць пачалі не толькі з цяляціны, але і са свіной выразкі або філе птушкі. 

Страва так спадабалася, што стала дынастычнай і ўвайшла ў меню манаршай дынастыі Габсбургаў. Далёкі нашчадак Фердынанда І, кароль Аўстрыі Франц Іосіф І нават узгадваў шніцаль у сваіх мемуарах: «Горы падчас пераходу былі ахутаны туманам; але калі мы з Гмундэна… выйшлі на раўніну, неба прасвятлела, і пры добрым надвор’і мы прыбылі ў Ламбах, дзе замовілі сабе шніцалі, якія мы паглынулі з велізарным апетытам».

 

Франц Іосіф І

Венскі рэцэпт на землях былой Рэчы Паспалітай

На тэрыторыю былой Рэчы Паспалітай страва патрапіла толькі ў сярэдзіне XIX стагоддзя з Галіцыі і Кракава, якія на той час належалі Аўстрыі. Рэцэпт зафіксавала кухарка і аўтарка кніг пра дамаводства Люцына Чверчакевіч. Яна адзначала, што раней жыхарам буйных гарадоў і мястэчак многія прадукты былі недасяжныя, у тым ліку і з фінансавых прычынаў. 

У сярэдзіне ХІХ стагоддзя фінансавая сітуацыя, з яе словаў, стала паляпшацца, шматлікія інгрэдыенты для разнастайных страваў перасталі «біць па кішэні», пашырылася цікавасць да рэцэптаў раней невядомых. У тым ліку сталі папулярнымі стравы з меню манаршай дынастыі Габсбургаў, сярод якіх быў той самы шніцаль. 

Улюбёная страва міжваеннага часу

Спачатку страва распаўсюдзілася па большасці тэрыторый сучаснай Польшчы і называлася котлетам схабовым (Kotlet Schabowy), затым — на Падляшшы і пазней на беларускіх землях, дзе займела назву палескага шніцаля ці адбіўной. Адбіўная катлета стала адной з класічных страў у першай палове ХХ стагоддзя, у часы Другой Рэчы Паспалітай. Курынае мяса стала даволі даступным, адбіўную гатавалі як дома, так і ў кавярнях і рэстарацыях. Тым больш у тыя часы фінансавы стан як гарадскога, так і вясковага насельніцтва Заходняй Беларусі быў значна лепшым, чым за часамі імперыі. А рэцэпт стаў асабліва папулярным на Піншчыне.

 

Гарадскі рынак часоў Заходняй Беларусі

І хоць у савецкія часы палескі шніцаль зрабілі таннейшым, ён стаў уяўляць сабой рубленую катлету ў белых сухарах, кіраўнік гільдыі беларускіх кухараў, шэф-кухар Аляксандр Чэкілеўскі лічыць, што менавіта палескі шніцаль раней заўсёды гатаваўся з цэльнага адбітага кавалка філе. 

Як прыгатаваць шніцаль па-палеску

 

Прадукты для прыгатавання шніцаля па-палеску

Кавалак курынага філе (можна выкарыстоўваць ялавічыну ці свініну) разрэзаць не да канца, распластаць і злёгку адбіць.

 

Пасаліць і паперчыць, злёгку змазаць гарчыцай, пакінуць на 30 хвілін.

 

Узбіць два яйкі.

 

Адбіўную абваляць у муцэ, затым у яйках і абсыпаць паніровачнымі сухарамі. Абсмажыць на вялікай колькасці разагрэтага алею з абодвух бакоў да залацістай хрумсткай скарыначкі.

 

Пры патрэбе можна давесці да гатоўнасці ў разагрэтай духоўцы цягам 5 хвілін. 

Падаецца са смажанай бульбай або з «сыроўкай» — салат са свежай капусты з морквай, запраўлены смятанай і гарчыцай гарошкам, або іншым салатам на ваш смак. Шніцаль можна паліць сокам лімона. 

Для аднаго шніцаля спатрэбіцца:

Курынае філе — 200 грамаў;

сухары паніровачныя — 50 грамаў;

алей — 4 сталовыя лыжкі;

мука — 2 сталовыя лыжкі;

2 курыныя яйкі;

соль, перац гарчыца — па смаку.

Смачна есці! 

Nashaniva.com

Хочаш падзяліцца важнай інфармацыяй
ананімна і канфідэнцыйна?

Клас
35
Панылы сорам
3
Ха-ха
6
Ого
3
Сумна
1
Абуральна
6
2
Gorliwy Litwin/адказаць/
21.04.2024
Kotlet Schabowy са свініны і курыны шніцэль - што паміж імі агульнага? а ў артыкуле яшчэ і цялячая адбіўная да той жа генеалагічнай лініі залічаная. І ўсё гэта прапануеце лічыць "палескімі шніцалямі"? нацягваеце спадарыню Саву на глобус, шаноўны ананімны Аўтар
0
Максим Дизайнер/адказаць/
22.04.2024
[Рэд. выдалена]
0
Мухі асобна/адказаць/
22.04.2024
Рэцэпты друкаваць -- калі ласка. А тэкстам пра тое, што кураціна стала даступнай на Беларусі толькі ў сярэзіне 19 стагоддзя навошта карміць чытачоў?
Паказаць усе каментары
Каб пакінуць каментар, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзера
Каб скарыстацца календаром, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзера
ПНАЎСРЧЦПТСБНД
12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031