Знайсці
25.11.2023 / 14:277РусŁacБел

«Тут спыняўся апошні кароль Рэчы Паспалітай». Старажытную сядзібу ў Мастоўскім раёне аднавіла мясцовая гаспадарка

Сядзіба знаходзіцца ў баку ад вёскі Вялікая Рагозніца. Цяпер у гэтым велічным будынку знаходзіцца кантора мясцовага сельгаспрадпрыемства, піша «Звязда».

Работы збольшага завершаны, але на чарзе гаспадарчая пабудова паблізу маёнтка і вялікая прысядзібная тэрыторыя, дзе калісь, відавочна, быў раскінуты парк. Яго таксама будуць аднаўляць.

Сядзіба знаходзіцца на землях КСУП «Імя Адама Міцкевіча». Намаганнямі старшыні Уладзіміра Пісарэвіча тут праведзены значныя работы. Дарэчы, сам дырэктар гаспадаркі таксама ведае пра былых уладальнікаў маёнтка. 

— Старажытны будынак заклаў вядомы на той час дзяржаўны дзеяч Антоній Сухадольскі. Затым палац пераходзіў да розных уладальнікаў. Цяпер сядзіба належыць КСУП «Імя Адама Міцкевіча». Мы правялі даволі істотны рамонт. Аднавілі фасад і дах, падабралі адпаведную каларыстыку. Таксама адрамантавалі ўязныя калоны. Яшчэ трэба адмостку зрабіць і прывесці ў належны выгляд будынак ля сядзібы. У перспектыве ачысцім увесь участак, ёсць намер пасадзіць сад, пладовыя дрэвы. Дзякуючы рэнтабельнасці гаспадаркі, усе работы вядзём за ўласныя сродкі.

Сядзібу яшчэ напрыканцы XVIII стагоддзя заклаў уласнік гэтых мясцін, вядомы на той час дзяржаўны дзеяч Антоній Сухадольскі. Цікава, што ў сеймах Рэчы Паспалітай ён выступаў за тое, каб у склад ваеннай камісіі ўваходзілі не толькі палякі, але і ўраджэнцы беларускіх земляў. 

Наступным уладальнікам сямейнай сядзібы і Рагозніцы стаў сын Антонія Сухадольскага — Ян. Ён, як і бацька, служыў пры высокім двары, а ў 1794 годзе быў удзельнікам паўстання разам з Тадэвушам Касцюшкам. Двое другіх сыноў пайшлі па творчым шляху — адзін з іх стаў паэтам, другі — мастаком. Януарыя Сухадольскага нават лічаць першым беларускім мастаком-баталістам. 

Сама сядзіба пабудавана ў стылі класіцызму, аднапавярховая і з порцікам на цэнтральным фасадзе. Ёсць нямала архітэктурных асаблівасцяў, напрыклад, верх порціка, ці, больш дакладна, франтон, упрыгожаны гірляндай і карнізам. Раней тут стаялі бронзавыя вазы, але іх, па даведках, знялі яшчэ падчас Першай сусветнай вайны. Кажуць, пераплавілі на зброю. 

Пазней, дзесьці пры канцы XIX стагоддзя, быў прыбудаваны балкон з калонамі. 

Памяшканні, бачна, былі даволі раскошнымі. Праўда, зараз ад былой велічы нічога не засталося, акрамя высокіх столяў і старажытных сцен.

А калісьці тут стаяў камін з белага мармуру з люстэркам, круглая печ з белай кафлі, сцены ўпрыгожвала багатая калекцыя жывапісу. На жаль, пра арыгінальныя інтэр’еры старажытнай сядзібы мала што вядома. Маёнтак часта мяняў уладальнікаў.

Але ёсць звесткі, што тут гасцяваў апошні кароль Рэчы Паспалітай Станіслаў Аўгуст Панятоўскі. У яго нават быў свой «каралеўскі» пакой — самае ганаровае месца ў маёнтку. 

Рагозніца неўзабаве перайшла да сям’і Шабанскіх. Малады гаспадар браў удзел у паўстанні 1863 года і загінуў каля вёскі падчас бітвы з казакамі. Дарэчы, на месцы бітвы ўстаноўлены валун, які сведчыць аб гэтай гістарычнай падзеі. Не так даўно яго аднавілі. 

Ну і апошнім уласнікам на пачатку XX стагоддзя стаў Оскар Мяштовіч, які валодаў Рагозніцай да 40-х гадоў. Адметна, што за гэты час ён паспеў пабудаваць даволі велічны касцёл у неараманскім стылі. Зараз гэта адна са славутасцяў гэтых мясцін, як і сядзіба і яе ўязная брама.

За савецкі перыяд тут шмат што перабудавана, але сам фасад і ўязная брама знаходзяцца ў адносна здавальняючым стане. Пасля маштабнага рамонту аблічча будынка змянілася, неўзабаве ў адпаведным стылі аформяць прысядзібны парк. 

У Магілёўскім раёне стварылі этнахатку пасляваенных гадоў

У Шчорсах зноў паспрабуюць прадаць за бесцань вяндлярню Храптовічаў

Белая дача стала абсалютна белай. Як змяніўся знакаміты аб'ект у Курасоўшчыне

Nashaniva.com

Хочаш падзяліцца важнай інфармацыяй
ананімна і канфідэнцыйна?

Клас
16
Панылы сорам
2
Ха-ха
0
Ого
1
Сумна
8
Абуральна
2
26.11.2023
Я адзін бачу гэтыя белыя пластыкавыя вокны й дзьверы з бліжэйшага будаўнічага рынка?
0
Юзік са станцыі Крулеўшчына/адказаць/
27.11.2023
Адзіны маленькі калгасік у вялікім калгасе пад назовам Рэспубліка Беларусь, які выклікае маю павагу!
Не разумею, чаму тут у каментатараў тое выклікае агіду?

Краіна Беларусь хранічна бедная на цікавосткі!  У малюсенькай Латвіі, якіх мо 4 змесціцца на тэрыторыі РБ -- 140 замкаў!!! Як я не лічыў -- колькі ж  замкаў у Беларусі -- болей за 15 не налічваў! Я ўжо лічыў і дом-крэпасць у Гайцюнішках, замкі у Смалянах і Быхаве... Больш за 15 разам разам з Лідай, Гроднам, Нясвіжам, Мірам, Крэвам, Косавым ... -- ніяк не сабраць! Такіх замкаў у Латвіі накшталт косаўскага -- паўсотні. Іншая  рэшта -- замкі абароннага тыпу накшталт мірскага.
Ды ў нас няма ніводнага нармальнага возера! Ну, вось у краінах, меншых за Беларусь, Кіргізіі, напрыклад -- возера Іссык-Куль, у якога берагоў не бачна, караблі ходзяць, парты ёсць. Венгрыя -- возера Балатон, Арменія -- Севан...

Ну, адрамантаваў калгас палацык пад кантору! Не разабралі ж на цэглу! Як разабралі сотні іншых. Дзякуй, што збераглі, як маглі -- да лепшых часоў!  Але, у мяне вялікі сумнеў, што яны некалі настануць! Але гэты палацык -- збераглі!
0
Максим Дизайнер/адказаць/
27.11.2023
Хм...

Да, пускай лучше бы сгнила. А на месте снесенной усадьбы лучше бы воткнули бездшную стеклянную коробку в скандинавском стде.
Паказаць усе каментары
Каб пакінуць каментар, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзера
Каб скарыстацца календаром, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзера
сакавіккрасавікмай
ПНАЎСРЧЦПТСБНД
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930