Грамадства

Аператыўнікам дазволяць прымяняць сродкі тайнага атрымання інфармацыі. Што гэта значыць

Glenn Carstens-Peters / Unsplash

На днях з'явілася навіна, што аператыўнікам дазволяць выкарыстоўваць сродкі тайнай фіксацыі інфармацыі, у тым ліку і спецыялізаванае праграмнае забеспячэнне. Гэта першая карэкціроўка закона «Аб аператыўна-вышуковай дзейнасці» пасля яго прыняцця ў 2015 годзе. Tut.by расказвае, што гэта можа азначаць на практыцы.

Што здарылася

10 снежня ў ніжняй палаце беларускага парламента ў другім чытанні быў прыняты законапраект, які дазволіць аператыўнікам выкарыстоўваць сродкі тайнай фіксацыі інфармацыі. Гэта першая карэкціроўка закона «Аб аператыўна-вышуковай дзейнасці» пасля яго прыняцця ў 2015 годзе.

Сярод навінак — увядзенне паняцця «камп'ютарная інфармацыя» і прадастаўленне супрацоўнікам, якія займаюцца аператыўна-вышуковай дзейнасцю, магчымасці ствараць і выкарыстоўваць сродкі» тайнага атрымання і фіксацыі інфармацыі, у тым ліку з дапамогай спецыялізаванага праграмнага забеспячэння», «без чаго надзвычай цяжка эфектыўна процідзейнічаць злачыннай дзейнасці ў сетцы Інтэрнэт».

Як гаворыцца ў законе, сродкі сакрэтнага атрымання (фіксацыі) інфармацыі — гэта тэхнічныя сродкі, абсталяванне, апаратура, прыборы, прыстасаванні, прэпараты, праграмныя прадукты і іншыя вырабы, спецыяльна створаныя, распрацаваныя, запраграмаваныя або мадэрнізаваныя для сакрэтнага атрымання інфармацыі пры аператыўна-вышуковай дзейнасці. Груба кажучы, тое, што дазваляе без агалоскі збіраць інфармацыю, якая дазволіць раскрыць справу, прычым у гэты спіс можна ўключыць як спецыяльны мікрафон і ўтоеную камеру, так і дыктафон. Але ўжываць гэтыя сродкі можна толькі з санкцыі пракурора.

Як растлумачыў калегам дэпутат Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па нацыянальнай бяспецы Аляксандр Маркевіч, у 2019 годзе зарэгістравалі больш чым удвая больш злачынстваў у сферы высокіх тэхналогій у параўнанні з 2018 годам, і гэтая тэндэнцыя ўзмацняецца на працягу апошніх гадоў.

Што гэта значыць на практыцы?

Каб даведацца, як гэта можа прымяняцца на практыцы, Tut.by патэлефанаваў на прамую тэлефонную лінію і пагаварыў з начальнікам Галоўнага ўпраўлення па супрацьдзеянні кіберзлачыннасці крымінальнай міліцыі МУС палкоўнікам міліцыі Андрэем Кавалёвым.

Так, на пытанне, у якіх выпадках можа прымяняцца спецыялізаванае праграмнае забеспячэнне, ён адказаў: усё, што тычыцца якой-небудзь фіксацыі і правядзення аператыўна-вышуковых мерапрыемстваў, рэгламентуецца законам «Аб аператыўна-вышуковай дзейнасці». Дапусцім, той жа збор звестак аб карыстальніку немагчымы без санкцыянаванай пастановы пракурора.

— Усё ў рамках закона. Мы аператыўна-тэхнічнае падраздзяленне і выконваем пэўныя мэты і задачы, якія заснаваныя на законе Аб «аператыўна-вышуковай дзейнасці», крымінальным і Крымінальна-працэсуальным праве і, натуральна, Канстытуцыі. І ў Канстытуцыі прапісана, што без матываванай пастановы і санкцый пракурора тыя ці іншыя мерапрыемствы праводзіць забаронена. Незаконна атрыманыя звесткі не з'яўляюцца доказам, — растлумачыў суразмоўца.

Новаўвядзенні ў законе прадыктаваныя у тым ліку новымі ўмовамі працы праваахоўных органаў.

— Свет не стаіць на месцы. У злачынцаў мяняюцца метады і спосабы здзяйснення злачынстваў. Цяпер самы распаўсюджаны від злачынстваў у свеце — гэта махлярства з дапамогай інтэрнэту, — растлумачыў Андрэй Васілевіч. — За аватаркай, нумарам тэлефона або імем можа хавацца хто заўгодна — мужчына, жанчына, дзіця, любы грамадзянін любой краіны, які ўяўляецца патэнцыйным пакупніком, сябрам, членам сям'і, сваяком, і ідэнтыфікаваць яго практычна немагчыма.

Напрыклад, такія злачынцы часта карыстаюцца сацыяльнай інжынерыяй.

— Груба кажучы, вас падводзяць да пэўнай мадэлі паводзін, даведаюцца пра вас інфармацыю, збіраюць папярэдне альбо атрымліваюць у вас якія-небудзь персанальныя звесткі, ці ж вы праходзіце пэўныя мадэлі паводзінаў і дае вашу персанальную інфармацыю ў дачыненні да сябе, рахункаў і гэтак далей, і злачынец проста завалодвае правам доступу і ў наступным выкрадае грошы. І так як мяняюцца спосабы здзяйснення, то мяняюцца і спосабы дакументацыі і выкрывання.

Мы працуем практычна з усімі праваахоўнымі органамі замежных дзяржаў па ўзаемадзеянні ў захаванні і фіксацыі якіх-небудзь «лічбавых слядоў». Але мы працуем у рамках міжнародных следчых даручэнняў. Гэта значыць, калі ёсць падставы, узбуджаецца крымінальная справа, следчы накіроўвае міжнароднае следчае даручэнне, і праводзяцца следчыя мерапрыемствы.

Каментары

«Дзюна: частка другая» — блакбастар, ідэальны да скрыгату ў зубах2

Хто забіў Францішка Аляхновіча. Адкрыты новыя факты11

Ала Пугачова апублікавала пост пасля смерці Навальнага20

«Праціраю дзвярную ручку, бо яе могуць намазаць атрутаю». Пагаварылі з гомельскім псіхолагам, кватэру якой разграмілі сілавікі17

«З 3 па 6 клас насіў заплечнік аднакласніцы». Гісторыі людзей, у якіх ніколі не было сур’ёзных адносін9

МУС заявіла пра першую справу за адмаўленне генацыду беларускага народа12

Другі год запар на «Песні года Беларусі» перамагла нявестка Лукашэнкі25

«У памежнікаў маглі ўзнікнуць да мяне пытанні». Як беларусы абыходнымі шляхамі атрымліваюць польскі шэнген12

102-гадовая жанчына ўспомніла пра гады вайны, ды не ўлічыла ідэалогіі. Яе паправіў 74-гадовы камуніст15

Стала вядома, якія катэгорыі людзей пакінулі за кратамі пасля апошняй аблавы на салідарных з палітвязнямі5

«Апроч тых дванаццаці гадоў, калі ён піў». Удава Рыгора Барадуліна апублікавала нязвыклыя ўспаміны пра яго8

Як прапагандыст Ігар Тур стаў любімчыкам Лукашэнкі і колькі зарабіў у 2020-м15

«Я, калі закрываю працоўны ноўт у пятніцу ўвечары». Найлепшыя твіты тыдня5

Мужчыну, якога затрымалі пасля вяртання з Польшчы, будуць судзіць за «здраду дзяржаве»11

Учора СМІ паведамлялі пра затрыманне былога кіраўніка Брэста. Але насамрэч ён на волі4

На факультэтах БДУ стварылі камісіі, якія ўзялі пад кантроль кадравыя пытанні

«Завербаваць Клімовіча. Каб сачыць за ім — завербаваць Грабінскага. Каб сачыць за Грабінскім — завербаваць Сергіевіча»: як НКВД хацеў паставіць заходнебеларускую інтэлігенцыю на калені4

Лізу, што памерла ўчора ў Варшаве, пахаваюць у польскай сталіцы4

Гісторыя чатырох жанчын, якія перажылі ГУЛАГ і паўстанне ў лагеры5

Самы актыўны даносчык Бамбіза на выбарах заняў апошняе месца з усяго Мінска — яму намалявалі 1,999%4

Усе навіны →
Усе навіны

Айцішнік з Курска спрабуе зарабіць на беларусах, прадаючы ім «мёртвыя» вакансіі4

«Завербаваць Клімовіча. Каб сачыць за ім — завербаваць Грабінскага. Каб сачыць за Грабінскім — завербаваць Сергіевіча»: як НКВД хацеў паставіць заходнебеларускую інтэлігенцыю на калені4

Расія забараніла палёты самалётаў A-50 каля Украіны — брытанская разведка3

Мітрапаліт Веніямін узнагародзіў царкоўным ордэнам Івана Кубракова24

Памёр скульптар Ігар Голубеў

Аргенціна аддала Украіне верталёты, якія атрымала ад Расіі9

У Расіі выдалілі спасылкі на трэк Васі Абломава, прысвечаны Навальнаму6

У нядзелю надвор'е будзе яшчэ нішто сабе, а ў панядзелак пахаладае3

Лаўроў прыгразіў Пашыняну: Заявы Ерэвана прымушаюць Расію задумацца пра свае практычныя крокі7

больш чытаных навін
больш лайканых навін

У Брэсце затрымлівалі і экс-мэра Рагачука, і губернатара Шулейку

Галоўнае

«У даркнэце быў аб’яўлены кошт за маё жыццё» — Латушка

«Мне пашчасціла. А Лізе — не». Пасля смерці беларускі ў Варшаве ў сеціве шырыцца хэштэг #хопіцьгвалціць — вось што пішуць 

Франак Вячорка: Пратасевіч зламаны, ён пад кантролем і не можа выехаць з Беларусі1

Дзе цяпер героі мемнага відэа БРСМ пра выбары-дурыбары?10

102-гадовая жанчына ўспомніла пра гады вайны, ды не ўлічыла ідэалогіі. Яе паправіў 74-гадовы камуніст15

Стала вядома, якія катэгорыі людзей пакінулі за кратамі пасля апошняй аблавы на салідарных з палітвязнямі5

Як прапагандыст Ігар Тур стаў любімчыкам Лукашэнкі і колькі зарабіў у 2020-м15

«Я, калі закрываю працоўны ноўт у пятніцу ўвечары». Найлепшыя твіты тыдня5

Жывая легенда Мінска: што чуваць у жанчыны, якая шмат год спявае пра Ісуса?16

Мужчыну, якога затрымалі пасля вяртання з Польшчы, будуць судзіць за «здраду дзяржаве»11

На мяжы з Літвой пасля закрыцця двух памежных пераходаў сабраліся вялікія чэргі4

«Больш за паўтара метра ніхто не атрымліваў»1

Учора СМІ паведамлялі пра затрыманне былога кіраўніка Брэста. Але насамрэч ён на волі4

На факультэтах БДУ стварылі камісіі, якія ўзялі пад кантроль кадравыя пытанні

Работнік Мазырскага НПЗ забіў сябе праз праблемы на працы1

Арганізатары выбараў фактычна прызналіся ў фальсіфікацыях у Мінску. Сачыце за рукамі12

Усе навіны →